امتیاز مثبت
۰
بر اساس دیدگاه کارشناسان
بازار ارز دیگر جذاب نیست
چهارشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۴۶
کد مطلب: 340312
 
بازار ارز دیگر جذاب نیست
 
چند ماه گذشته شاهد سیر نزولی قیمت ارز بودیم. این امر نشان می‌دهد کاهش نرخ ارز دور از انتظار نیست و با اتخاذ سازوکارهای مناسب می‌توان به ثبات و یا کاهش نرخ ارز رسید اما اینکه روند نزولی نرخ ارز ادامه‌دار خواهد بود یا نه؟ سوالی است که با برخی اقتصاددانان در میان گذاشتیم.


بیژن عبدی، کارشناس اقتصادی بابیان اینکه افزایش نرخ ارز قابل پیش‌بینی بود به «حمایت» گفت: به‌طور منطقی با حجم نقدینگی که در سال‌های گذشته ایجاد شد که بالغ‌بر 1600 هزار میلیارد تومان است با مقایسه با ابتدای دولت که رقمی حدوداً معادل 450 هزار میلیارد تومان بود می‌توان گفت که نقدینگی در این سال‌ها 4 برابر شده درحالی‌که درامدهای ارزی ما در این سال‌ها جهشی نداشته است و این روند در افزایش نرخ ارز موثر بود.  زمانی که حجم نقدینگی چند برابر می‌شود اما ورودی‌های ارزی ثابت می‌ماند می‌توان انتظار داشت که قیمت ارز به تناسب آن افزایش پیدا کند.

وی در خصوص دلایل روند نزولی نرخ ارز در چند ماه گذشته افزود: عوامل متعددی موجب شد تا نرخ ارز روند نزولی طی کند. یکی از این عوامل مداخله بانک مرکزی و ایجاد محدودیت‌هایی در بازار ارز بود که این محدودیت‌ها به خروج بی‌قیدوشرط ارز از کشور کمک می‌کردو باعث شد تا تب تقاضای ارز فروکش کند. همچنین اقدامات قوه قضاییه در برخورد با مفسدان اقتصادی عاملی بود تا سوداگران بازار ارز عقب‌نشینی کرده و بازار ارز آرام‌تر شود. این کارشناس اقتصادی بر این باور است که از بازار نمی‌توان انتظار ادامه روند نزولی تا تک‌رقمی شدن را داشت چراکه بازار ارز وابسته به عواملی است که قابل پیش‌بینی نیستند. 

عبدی در خصوص راهکارهایی برای ادامه‌دار شدن روند نزولی بازار ارز عنوان کرد: در کنار مجموعه عواملی که باعث شد تا در چندماهه اخیر در بازار ارز شاهد سیر نزولی باشیم لازم است تا با گسترش مبادلات پولی دوجانبه با کشورهای آسیای میانه و آمریکای لاتین و حضور مؤثرتر در صادرات کالای ایرانی به کشورهای همسایه نیازهای ارزی کشور را مرتفع کنیم. وی بابیان اینکه نمی‌توان به اروپا اعتماد کرد، افزود: در حال حاضر تمام تلاش ما به برقراری ارتباط تجاری با اروپا و غرب است درحالی‌که براساس برنامه ششم توسعه باید به سمت ایجاد پیمان‌های پولی دوجانبه حرکت می‌کردیم که در این زمینه ضعیف و کند عمل شد. اگر بر طبق این برنامه عمل می‌کردیم شاید تاکنون مشکلی در بازار ارز نداشتیم. عبدی تأکید کرد که با گرایش به شرق و ایجاد پیمان‌های منطقه‌ای بسیاری از مشکلات قابل‌حل است و می‌توانیم تحریم‌های امریکا را دور بزنیم.

 
    ضربه سوداگری و سفته بازی به اقتصاد

اما کامران ندری، اقتصاددان و عضو هیات‌علمی دانشگاه امام صادق «ع» معتقد است که ایجاد محدودیت برای تراکنش‌های پورت‌ها توسط بانک مرکزی تأثیر مثبتی بر روند نزولی نرخ ارز داشت. وی افزود: بخشنامه ارزی بانک مرکزی برای واردات ارز حاصل از صادرات غیرنفتی به بازار گشایش‌هایی را برای صادرکنندگان ایجاد کرد. همچنین بانک مرکزی در قیمت ارز بازار بی‌تفاوت نیست و تلاش می‌کند به‌صورت غیردستوری و مداخله محدود در بازار در حدی که به ذخایر بانک مرکزی آسیب جدی وارد نکند نرخ ارز را کنترل کند. این اقتصاددان پیش‌بینی کرد که اگر بانک مرکزی برنامه‌ها و سیاست‌های کنونی خود را ادامه دهد می‌توان انتظار داشت روند نزولی نرخ ارز تا 10 هزار تومان ادامه پیدا کند و بر اساس مشاهدات کمتر از این رقم می‌تواند به ذخایر ارزی بانک مرکزی آسیب زند. وی افزود: سیاست‌های بانک مرکزی در سه محور اعمال شد که دسته اول مربوط به جلوگیری از پولشویی و سفته‌بازی و سوداگری در بازار ارز بود. دسته دوم مربوط به نحوه تعامل با صادرکنندگان غیرنفتی است. بانک مرکزی به‌صورت نیمه دستوری و یا غیردستوری انگیزه ای در صادرکنندگان غیرنفتی ایجاد کرد که ارز حاصل از صادرات را وارد اقتصاد کشور کنند و دسته سوم سیاست‌های بانک مرکزی از طریق مکانیزم عرضه و تقاضا مداخله غیردستوری در بازار بود. ندری بابیان اینکه که نرخ ارز به سطح منطقی خود که حدود 10 هزار تومان –بازه 9 تا 11 هزار تومان – رسیده است، پیش‌بینی کرد نرخ ارز در همین محدوده به تعادل برسد. بدیهی است که نرخ کنونی ارز وابسته به عواملی است که در صورت ایجاد هرگونه محدودیت مالی این روند را صعودی خواهد کرد. وی تاکید کرد که با این روند خرید ارز برای سرمایه گذاری جذاب نیست.  اما آن چیزی که در تعادل بخشیدن به بازار ارز مؤثر است جلوگیری از فعالیت‌های سوداگرانه و سفته‌بازی است. حاکمیت و بانک مرکزی باید اقداماتی از قبیل اقداماتی که در ماه‌های گذشته انجام داده را ادامه دهد تا از انجام این فعالیت‌ها جلوگیری شود. وی توصیه کرد تا منفعت‌طلبی شخصی را کنار بگذاریم چراکه به‌هیچ‌وجه خریدوفروش ارز برای کسب درآمد به نفع جامعه و اقتصاد کشور نیست.

 
    لزوم مدیریت منابع ارزی

وحید شقاقی، اقتصاددان نیز معتقد است که بازار ارز دیگر جذابیتی ندارد و عناصر و مؤلفه‌های تقاضای ارز کاهش پیداکرده است. همچنین دخالت بانک مرکزی در بازار ارز، الزام صادرکنندگان برای بازگشت ارزهای حاصل از فروش، ایجاد محدودیت برای تراکنش‌های بیرون مرز و ساماندهی سامانه نیما از دلایل مؤثر بر کاهش نرخ ارز است. وی افزود: با پیش‌خور شدن اخبار بد در شش‌ماهه اول سال جو روانی بازار ارز نیز آرام‌تر شد که این امر نیز در سیر نزولی نرخ ارز مؤثر بود اما آنچه مهم است پایدارسازی و تعادل بخشیدن به بازار ارز است. اگر اقدامات جدی برای کنترل عوامل تحریک‌کننده ارز صورت نگیرد ممکن است ارز روند افزایشی به خود گیرد بنابراین ضروری است که از خلق نقدینگی توسط بانک‌ها جلوگیری شود. همچنین ضروری است منابع ارزی را مدیریت کنیم و فاصله بین نرخ ارزهای موجود را کاهش دهیم. همچنین لازم است با جو روانی که بر قیمت ارز تأثیرگذار است منطقی برخورد کنیم.  وی تأکید کرد که لازم است با اتخاذ تصمیمات کلیدی با نوسانات شدید نرخ ارز مقابله کرد و نرخ ارز را در یک قیمت متعادل نگه داشت به‌طوری‌که دیگر به سمت افزایش قیمت نرخ ارز حرکت نکنیم. اما آن چه از شواهد بر می آید این است که نرخ ارز دیگر به روند افزایشی باز نخواهد گشت.


منبع: روزنامه حمایت