امتیاز مثبت
۲
بیزنس ویک گزارش می دهد:
دیدگاه اقتصادی میلیونرهای اخوان‌المسلمین در مصر
پنجشنبه ۲۳ آذر ۱۳۹۱ ساعت ۰۷:۵۵
کد مطلب: 116366
 
اینها مصری‌هایی هستند که در دوران مبارک نه‌تنها فقیر نبودند، بلکه زندگی افراد فقیر مصر را ارتقا می‌بخشیدند و سرمایه‌های خارجی را جذب می‌کردند. پیاده‌سازی مدل ترکیه مد نظر آنهاست، جایی که طبقه متوسط مذهبی، مورد حمایت دولت اسلامی قرار دارد و موجب رونق اقتصادی شده است. صحبت از رشد اقتصادی یک چیز است، ولی پیاده‌سازی آن در کشوری مثل مصر که اقتصاد آن ویران است، چیز دیگری است.
دیدگاه اقتصادی میلیونرهای اخوان‌المسلمین در مصر
 
اقتصادایران آنلاین -سوزی هانسن-ترجمه: جعفر خیرخواهان: حسن مالک در هلیوپولیس زندگی می‌کند، محله‌ای اعیان‌نشین در شهر قاهره که پر از مراکز بزرگ خرید، رستوران‌های ایتالیایی، آپارتمان‌های مدرن و ویلاهای باشکوه است. بیشتر قاهره شلوغ، پر‌هرج و مرج و فقیر است، ولی منطقه هلیوپولیس و خیابان‌های آراسته آن فضایی ویژه و انحصاری پدید آورده است. سپیده‌دم یک صبح در پنج سال پیش برای مالک روز بسیار ناگواری بود، هنگامی که ماموران پلیس خیابان محل سکونت مالک را مسدود کرده، خانه‌اش را غارت کردند و او را به زندان انداختند. این کاری بود که رژیم مبارک بر سر مردانی مثل مالک می‌آورد، که نه تنها عضو اخوان‌المسلمین بودند، بلکه ثروت بسیار زیادی هم داشتند.

مالک ۵۳ساله که رئیس گروه صنعتی مالک است و شعبه‌های لوازم خانگی "Istikbal" ترکیه و برند پوشاک Sarar را در مصر اداره می‌کند این‌چنین می‌گوید: «آنها به من اجازه دادند تا مرحله‌ای مشخص پیش بروم، ولی برای بیشتر از آن سقفی وجود داشت.»
رفتار مودب و لباس‌های کلاسیک مالک سبب می‌شد که او را به راحتی به افراد وال‌استریت شبیه دانست.
مالک در خانه‌اش در قاهره، کتابی راجع به سنگاپور را نشان می‌دهد که در زندان خوانده بود. او به دنبال این است که اقتصاد قوی شرق آسیا را الگویی برای مصر قرار دهد.

مالک با خونسردی و آرامش، گفت‌وگویی را که بین او و ماموران امنیتی صورت گرفته بود تعریف می‌کرد، «تو همیشه به خطوط قرمز نزدیک می‌شوی» و من در پاسخ گفتم: «چشم، این خط قرمز چیست تا من نزدیک آن نشوم؟» او در جواب گفت: «به همین علت است که تو را به زندان می‌اندازیم تا بدانی چیست.»
او در بعد از ظهر یکشنبه‌ای در ماه مارس گفت: «اما چیزی که کشور ما اکنون به آن نیاز دارد نگاه رو به جلو است، ما نمی‌خواهیم به تصفیه حساب بپردازیم، ما اکنون مسوولیت اداره کشور را بر دوش داریم.»
مالک در همان آپارتمانی زندگی می‌کند که یک بار توسط پلیس تخریب شده بود. روی یکی از دیوارها چرم قهوه‌ای بزرگی آویزان است که به ۹۹ اسم از خداوند مزین شده است، بقیه وسایل خانه معمولی بودند و بیشتر آنها به همان نشان تجاری «ایستیکبال» تعلق داشتند که او می‌فروشد. هنگامی که مالک صحبت می‌کند، پسر ۲۶ساله‌اش شکلات می‌آورد و دختر ۱۶ساله‌اش نقاشی‌ای را که از یک دختر با موهای بلند کشیده بود نشان می‌دهد. همسر مالک با خنده درباره رفتن به دو تعطیلات خانوادگی، از هنگام آزادی همسرش می‌گوید و پسر دیگرش با نوه دختری کوچک مالک که جیغ‌کشان می‌دود، بازی می‌کند.

مالک‌ها همه شبیه هم هستند: فروتن، ایده‌آل‌گرا و خود‌ساخته. با دیدی روشن و تعهدی وظیفه‌‌شناسانه برای بازسازی مصر. تمام خانواده از دورانی که بدبینی کمتر بوده است، یک شعار دارند: «از کشورتان نپرسید چه کاری می‌تواند برای شما انجام دهد». آنها بخشی از نسل محافظه‌کاران مذهبی دنیای اسلام هستند که خدا را دعا می‌کنند تا عزم آنها را برای موفقیت در اقتصاد و سیاست تقویت کند. مالک می‌افزاید: «من چیزی در زندگی‌ام جز کار و خانواده ندارم.» این اسلامگرایان، رویارویی قدرتمندی را با حکومت سکولار در کشورهایی چون مصر به وجود می‌آورند، که نه تنها به علت روحیه محافظه‌کاری‌شان، بلکه به علت اخلاقیات کاری، تمرکز ذهنی یک‌بعدی و خودداری آشکارشان از کاهلی و گناه است. آنها آماده‌اند تا در هر رقابتی پیروز شوند.

طرفداران در حمایت از الشاطر، نامزد حزب آزادی و عدالت برای انتخابات ریاست‌جمهوری، در روزهای رقابت انتخاباتی قبل از رد صلاحیتش.
یک سال بعد از انقلابی که موجب سرنگونی حسنی مبارک شد، محکومان و منفوران سابق به نخبگان جدید کشور تبدیل شدند. پاییز سال گذشته اخوان‌المسلمین، ۵۰ کرسی مجلس در انتخابات را در اختیار گرفت. مدتی پیش بازوی سیاسی اخوان‌المسلمین، حزب آزادی و عدالت (FJP) خیرات الشاطر معاون عالی سابق رهبر اخوان را به نامزدی ریاست‌جمهوری درآوردند. مالک و الشاطر همکاران تجاری هم بودند که بیش از چهار سال را با یکدیگر در زندان سپری کردند و با وقوع انقلاب از زندان آزاد شدند. در ۱۷ آوریل، کمیته انتخابات مصر، الشاطر را رد صلاحیت کرد و مدعی شد نامزدی الشاطر به علت محکومیت کیفری گذشته‌اش غیرقانونی است. الشاطر با کناره‌گیری اظهار داشت وی از کاندیداتوری محمد مرسی رئیس حزب آزادی و عدالت حمایت می‌کند.

به نظر «جوشا استاچر»، پژوهشگر علوم سیاسی در دانشگاه ایالتی کنت، از کشمکش‌های سیاسی که بگذریم، مردانی چون الشاطر و مالک که هر دو میلیونر هستند، به نظر می‌رسد رهبری هسته اخوان‌المسلمین را شکل دهند. این اعضای اخوان که یک درصد جامعه را تشکیل می‌دهند، معتقدند می‌توانند طبقه جدیدی از تجار را ایجاد کنند. اینها مصری‌هایی هستند که در دوران مبارک نه‌تنها فقیر نبودند، بلکه زندگی افراد فقیر مصر را ارتقا می‌بخشیدند و سرمایه‌های خارجی را جذب می‌کردند. پیاده‌سازی مدل ترکیه مد نظر آنهاست، جایی که طبقه متوسط مذهبی، مورد حمایت دولت اسلامی قرار دارد و موجب رونق اقتصادی شده است. صحبت از رشد اقتصادی یک چیز است، ولی پیاده‌سازی آن در کشوری مثل مصر که اقتصاد آن ویران است، چیز دیگری است. ایهاب الفولی، تاجری که با مالک در امور اقتصادی همکاری می‌کند ولی جزو اخوان‌المسلمین نیست، می‌گوید: «اینک نوبت اسلامگراها رسیده است که در این راه یا موفق می‌شوند یا شکست می‌خورند.»

برای بسیاری از لیبرال‌های مصری که جرقه انقلاب را زدند، ظهور اخوان‌المسلمین سبب نگرانی و اضطراب‌شان بوده است. وقتی نمایندگان اخوان‌المسلمین به واشینگتن سفر کردند، اعضای آن اظهار کردند نمی‌خواهند از قدرتی که به تازگی کسب کرده‌اند برای تحمیل کردن ارزش‌هایشان به دیگران استفاده کنند. ولی هنوز عده‌ای از مصری‌ها می‌گویند هرگز نمی‌توان راجع به اهداف این گروه مطمئن بود. از زمان تاسیس اخوان‌المسلمین در سال ۱۹۲۸، آنها مخفیانه رفتار می‌کردند و شبکه بین‌المللی اسلامی آن شبیه یک جامعه موازی عمل می‌کرد: اعضای پولدارتر از اعضای فقیرتر با غذا، دارو و لباس به عنوان زکات و امور خیریه حمایت می‌کردند. میلیون‌ها نفر از مصریان از وجود شبکه‌های اجتماعی اخوان‌المسلمین بهره بردند. اخوان‌المسلمین گاهی به خشونت هم متوسل شدند که آن را بعد از مدتی کنار گذاشتند. هدف اصلی این گروه تشکیل جامعه‌ای بود که از قوانین خداوند تبعیت می‌کند. یکی از شعارهای آنها این است که «اسلام راه‌حل هر مشکلی است».

در زمان حکومت مبارک فعالیت رسمی اخوان‌المسلمین ممنوع شده بود. در همان زمان وجود گروه یک توجیه راحت برای مبارک داشت، چون به او اجازه می‌داد تا به حامیانش در واشنگتن و عامه مصری‌ها استدلال کند که دیکتاتوری او مانعی بر سر راه سلطه بنیادگرایان اسلامی است.
در ضمن، سال‌های حکومت مبارک شاهد ظهور گروه گردن‌کلفت و باج‌بگیر از بازرگانان و سیاستمدارانی بود که ثروت‌شان را با دزدی از مردم عادی مصر به دست آورده بودند که ۴۰ درصد این مردم با درآمدی کمتر از دو دلار در روز زندگی می‌کردند. تنها کسانی می‌توانستند از نردبان اقتصادی بالا روند که ارتباطات سیاسی داشتند. هنوز هم یک نظام یارانه ناکارآمد، به مردم کالاهای ضروری ارزان چون سوخت ارائه می‌کند و بیشتر به نفع پولدارهایی است که به موناکو رفت و آمد دارند تا ساکنان محله‌های فقیرنشینی در قاهره که زباله جمع می‌کنند. امروزه درصد بیکاری ۴/۱۲ درصد است و بر اساس تخمین برخی از اقتصاددانان بیشتر از ۴۰ درصد اقتصاد، غیررسمی یا غیرقانونی است. تولیدات کارخانه‌ای در ۲۰ سال اخیر نابود شده است و اقتصاد به سمت خدمات و قشربندی شدن پیش رفته است. همچنین نظامیانی وجود دارند که هم به قوانین دولتی و هم منافع تجاری عظیم اقتصاد چنگ انداخته‌اند و در هر جایی از اقتصاد که نگاه کنید بین ۱۰ تا ۴۵ درصد سهم دارند.

اقتصاد رکودی و نابرابر مصر که تحت سلطه رژیم سابق بود، بعد از انقلاب بدتر شده است. ساختمان‌سازی و پروژه‌های سرمایه‌گذاری خصوصی متوقف شده است، ذخایر بین‌المللی رو به کاهش هستند، سرمایه‌گذاران خارجی از سرمایه‌گذاری خودداری می‌کنند و گردشگری سقوط کرده است. رشد تولید ناخالص داخلی بعد از انقلاب کاهش یافته است: سال گذشته مقدار تولید ملی ۷/۲۳۵ میلیارد دلار بود و صندوق بین‌المللی پول برآورد می‌کند امسال به ۵/۲۵۲ میلیون دلار افزایش خواهد یافت. اوضاع سیاسی در یک آشفتگی دائمی است. دقیقاً وجود همین شبح هرج‌ومرج است که اخوان‌المسلمین را در چشم بسیاری از مصری‌ها، گزینه‌ای با کمترین شر نشان می‌دهد. هواداران این حزب می‌گویند ما سازماندهی‌شده هستیم و برنامه‌ها و نقشه‌هایی برای آینده داریم.

به گفته مقداد قندیل، مدیر اجرایی مرکز مطالعات اقتصادی مصر، «مشکل رژیم گذشته شکست ایدئولوژی نبود، بلکه در پیاده‌سازی آن و اینکه چه کسی از آن بهره می‌برد بود. به همین دلیل بود که انقلاب شد: مردم در بستر یک اقتصاد رو به رشد فقیرتر می‌شدند. اخوان‌المسلمین اقتصاد را درک می‌کند و به نظر می‌رسد دیدگاه و چشم‌انداز آنها در جهت درست قرار دارد. آنها دیدی بلندمدت‌تر نسبت به مسائل دارند، حال چه از این دیدگاه خوش‌تان بیاید چه نیاید.»

در یک بعد از ظهر شنبه در ماه مارس، مالک به دوسیت تانی، هتل مجلل تایلندی در محله‌ای ثروتمند در قاهره رفت. او می‌خواست در راه‌اندازی انجمن توسعه تجارت مصر (EBDA) کمک کند. بیش از ۷۰۰ مهمان مصری و بین‌المللی از جمله مدیران ارشدی از عربستان سعودی، ترکیه، آمریکا و نیز سرمایه‌داران صاحب اعتبار قدیمی مصری غیر‌عضو در اخوان‌المسلمین در این مجلس باشکوه شرکت کرده بودند. یک تاجر یادآوری کرد نخستین بار است که این همه اسلامگرا را در چنین گردهمایی می‌بیند. این مجلس مجلل برای تجار اخوان‌المسلمین نخستین اعلان حضور عمومی بود.

سامه البرقی، یکی از اعضای سابق اخوان‌المسلمین است که بعد از مخالفت گروه برای ثبت آن به عنوان سازمانی غیردولتی که باید از شفافیت برخوردار باشد، از گروه جدا شد. وی گفت: اگر بخواهیم هسته دیدگاه اقتصادی اخوان‌المسلمین را به صورت کلاسیکی طبقه‌بندی کنیم، به شدت سرمایه‌داری است.
دستور کار حزب آزادی و عدالت بر آزادی اقتصادی تاکید دارد و ادعا می‌کند از رقابت حمایت کرده و از انحصار که مخالف تعالیم اسلامی است، جلوگیری می‌کند. حزب آزادی و عدالت می‌گوید کمک‌های خیریه مذهبی را به موسسات خیریه رسمی منتقل کرده و از این وجوه برای کمک به افراد تنگدست استفاده می‌کند، کاری که اخوان‌المسلمین از دهه‌ها قبل انجام می‌داده است. این حزب برنامه‌ریزی کرده است تا برای رسیدگی به فقر، بیکاری و زیرساخت‌های ضعیف مصر به اجرای پروژه‌های عظیم توسعه (احتمالاً خصوصی) در گردشگری، کشاورزی و فناوری بپردازد.

مالک در سخنرانی خود در انجمن گفت: «افق ما تبدیل شدن به نهادی پیشگام است که برای بهتر شدن استانداردهای زندگی، اقتصاد را رو به جلو می‌راند». وی گفت هدف ائتلاف جدید کمک به کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، کمک به کاسبان جوان و ارائه آموزش‌های حرفه‌ای است. انجمن توسعه تجارت مصر به سازمان‌های تجاری ترکیه شباهت دارد که از ۱۰ساله حکومت نخست‌وزیر طیب اردوغان حمایت کرده و منتفع شده‌اند.
مالک سال گذشته را صرف مطالعه راجع به اقتصادهای موفق آسیا مثل سنگاپور و مالزی و همچنین کارهای جلال امین، اقتصاددان و منتقد سیاست‌های اقتصادی مصر و تاثیر غرب بر کشور کرده است. معروف‌ترین کتاب امین «چه اتفاقی برای مصری‌ها افتاده است؟» است. مالک می‌گوید در حالی که درک پیشرفت سایر کشورهایی که روزی در موقعیت مصر بودند مفید است، کشورش باید با توجه به نقاط ضعف و قوت‌های خود الگوی ویژه‌ای را ایجاد کرده و گسترش دهد.

مالک در محله‌ای متوسط در قاهره، نزدیک کاخ ریاست‌جمهوری القبه، بزرگ شد. پدر او که کارخانه نساجی داشت در همسایگی حسن البنا، موسس اخوان‌المسلمین رشد یافته بود. پدر مالک در همان اوایل شکل‌گیری این گروه نوپا به آنها پیوست. حسن مالک بعد از البنا نفر دوم گروه بود. وقتی مالک هفت سالش بود، پدرش به همراه سایر اعضای اخوان دستگیر شد. وی می‌گوید: «ما خانواده کوچکی بودیم، بنابراین چون پدرم در زندان بود، شروع به قبول مسوولیت‌ها کردم. من کسی بودم که بیش از همه مجذوب ایده‌های اخوان شدم».

مالک بعدها با شورش‌های گروهی سال ۱۹۷۷ که در پاسخ به سیاست غیر‌مردمی رئیس‌جمهور انور سادات در پی برداشتن نظارت بر قیمت نان اتفاق افتاد، وارد سیاست شد. انور سادات قصد داشت برخلاف سیاست‌های اجتماعی جمال عبدالناصر، سرمایه‌های خارجی را جذب کند و بیشتر به غرب نزدیک شود. بسیاری از مصری‌ها معتقدند سیاست‌های «انتفاح یا درهای باز» سادات، اقتصاد را نابود کرد. مالک می‌گوید: «انور سادات شورش‌ها را» انتفاضه دزدان نامید. در واقع آنها مردم واقعاً فقیری بودند که به نان نیاز داشتند. امضای توافقنامه صلح با اسرائیل توسط انور سادات که گروه اخوان در گذشته مخالف آن بودند ولی اطمینان می‌دهند که در آینده از آن حمایت خواهند کرد، رویداد تقویت‌کننده دیگر برای حضور مالک در سیاست مالک بود.

مالک در سال ۱۹۷۸ در دانشگاه با الشاطر که آن زمان استاد بود، آشنا شد و با یکدیگر دوست شدند. زمانی که مالک رهبری اتحادیه دانشجویان دانشگاه اسکندریه را بر عهده داشت، برای مدت کوتاهی به جرم فعالیت‌های دانشجویی دستگیر شد. در سال ۱۹۸۳، مالک و الشاطر در کنار سایر فعالیت‌های تجاری‌شان، شرکت نرم‌افزاری (که اکنون وجود ندارد) به نام سلسبیل تاسیس کردند. آنها دائماً پولدارتر شدند و پول باعث اعتبار آنها در میان گروه اخوان‌المسلمین شد. ولی شرکت‌های مالک پیوسته تحت نظر حکومت بود. وی می‌گوید: «هر زمان که انتخابات یا هر چیزی وجود داشت که اخوان‌المسلمین می‌توانست بر آن تاثیر بگذارد، آنها را متوقف و تعطیل می‌کردند». او دو بار به زندان افتاد.

سرانجام در سال ۲۰۰۷ رژیم مبارک اموال او را توقیف کرد و برای مدتی طولانی به حبس محکوم کردند. وی متهم به پول‌شویی و تاسیس گروهی تروریستی شد که هنوز مالک منکر این اتهامات است. حکومت نیز هرگز این اتهامات را اثبات نکرد. وی با لبخند درباره سال‌هایی که با الشاطر در یک سلول سپری کرده بود، می‌گوید: «آنها از صحبت کردن ما با مردم جلوگیری می‌کردند. گویی که خطرناک‌ترین چیز برای هر کس، صحبت با اعضای اخوان‌المسلمین بود». او در زندان قرآن را حفظ کرد.
در ضمن زمانی که او را دستگیر کردند و حکومت آپارتمان آنها را غصب کرد، هفت فرزند او که در خانه بودند درست مثل پدرشان مالک، بدون پدر بزرگ شدند. دختر جوانش ویدئوهایی در اینترنت قرار می‌داد که با گریه آزادی پدرش را التماس می‌کرد.

عمر، پسر ۲۶ساله مالک می‌گوید: «ما آموختیم که چگونه مسوولیت‌پذیر باشیم، چه پدرمان باشد، چه نباشد. بنابراین زندگی ما بعد از انقلاب تغییر چندانی نکرد. چهار سال و نیم برای بزرگ شدن، کافی بود. ما ۴۰۰ کارمند در شرکت‌مان داریم و باید کارمندان را به کار مجبور کنی. قبل از انقلاب فقط به شرکت خودت فکر می‌کردی، اما اکنون باید به تمام کشورت فکر کنی.»
رفتار مردم نسبت به مالک و سایر اعضای اخوان‌المسلمین بعد از انقلاب تغییر کرد. امینه عروس ۲۱ساله مالک، با تقلید رفتار آنها می‌گوید: «هر وقت کسی می‌فهمید که من با چنین خانواده‌ای ازدواج کردم، عکس‌العمل آنها مثل ... دوستانم از من می‌گریختند.» او که معلم مدرسه پرستاری است، لباس جین پوشیده و حجاب یا مقنعه سنتی بر سر دارد، می‌گوید بعد از انقلاب «عکس‌العمل مردم شگفت‌انگیز بود. مردم به من تبریک می‌گفتند. معذرت‌خواهی می‌کردند. پرسش‌های واقعاً خنده‌داری می‌پرسیدند، مثلاً دخترانی که نگران بودند حجاب به آنها تحمیل شود. ولی بزرگان و استادان واقعاً در جست‌وجوی حقیقت بودند، چون من را می‌شناختند و می‌دانستند برای اهداف بیهوده ایستادگی نکردم.» مالک که به دقت گوش می‌کرد، گفت: «کل جامعه یا از ما یا از مشکلاتی که نزدیک شدن به ما در پی داشت، می‌ترسیدند.»

مالک می‌گوید ما به تجاری که عضو اخوان نیستند، برای عضویت در انجمن توسعه تجارت مصر خوشامد می‌گوییم. کسانی که با رژیم سابق همکاری می‌کردند و آنهایی که آلوده به فساد بودند، دعوت نخواهند شد. ولی بعضی از تجار نخبه می‌گویند مردانی مثل مالک به تنهایی توانایی کافی برای تغییر و اصلاح اقتصاد مصر را ندارند. طبعاً مالک مخالف این نظر است.
وی می‌گوید «من برنامه‌های زیادی دارم. وقتی که در زندان بودم و جمال مبارک (پسر حسنی مبارک) قدرت را در دست گرفته بود، به این فکر می‌کردم که بیش از این کار نکنم و تجارت را به فرزندانم بسپارم و به سراغ کارهای خیریه بروم. اما اکنون مسوولیت آوردن سرمایه‌گذاران و ساخت کارخانه‌ها را بر دوشم احساس می‌کنم. آن قدر که هدف و ایده‌ام پیشرفت و توسعه کشور است، جمع‌آوری پول و ثروت نیست.»
انجمن توسعه تجارت مصر از مدت‌ها پیش با سرمایه‌گذاران و مقامات دولتی خارجی در ارتباط بوده است. مالک با دیپلمات‌ها و تجاری از اسپانیا، هلند و ترکیه و همچنین با نمایندگان بانک‌هایی چون جی‌پی مورگان ملاقات داشته است. مالک می‌گوید خیلی‌ها از او پیاپی پرسش‌هایی راجع به عقاید گروه در مورد حجاب، الکل، سوسیالیسم و اینکه آیا آنها «بقیه را کافر می‌دانند»، می‌پرسیدند.

سرمایه‌گذاران خارجی در صورت ناپایداری و بی‌ثباتی اوضاع مصر، تمایلی برای آمدن نخواهند داشت. کسری بودجه مصر در حال افزایش است و ذخایر بین‌المللی رو به کاهش گذاشته است. دولت موقت نظامی در ژانویه، ۲/۳ میلیارد دلار از صندوق بین‌المللی پول وام درخواست کرد که به نظر می‌رسد در صورتی که مجلس مصر که اکثریت آن را اخوان‌المسلمین تشکیل داده است، شرایط این وام را بپذیرد، این وام آماده اعطا باشد. منتقدان صندوق بین‌المللی پول همچون محقق سیاسی «استاچر» می‌گویند این شرایط، سیاست‌های نئولیبرال مبارک را حفظ خواهد کرد و به نفع مرفهین و فرادستان است تا مردم عادی مصر.
قندیل، اقتصاددان و محقق سابق در صندوق می‌گوید با شرایط اقتصادی بسیار وخیم مصر، حتی اگر وام صندوق هم پذیرفته شود، «مطمئناً احتیاج به وام خارجی داریم. شرایط وام مناسب است. آنچه برای مردم فقیر خوب نبوده، روشی است که سیاست‌های اقتصادی بعد از انقلاب مدیریت شده است. در نبود وام، شرایط بسیار بدتر می‌شود.» او می‌افزاید: حکومت مبالغ هنگفتی را قرض گرفته و آن را صرف دلجویی از مردم ناآرام کرده است اما بسیار کم به حمایت بخش خصوصی و اشتغال‌زایی پرداخته است.

با فرا رسیدن شب مالک می‌گوید «ما وام را قبول می‌کنیم و هیچ مخالفت از پیش تعیین‌شده‌ای با صندوق نداریم. اما به آنها گفته‌ایم باید ابعاد اجتماعی آن را در نظر بگیریم. اگر شما یارانه‌های انرژی و مواد غذایی را بردارید، ما ناگزیریم افراد فقیر را در نظر بگیریم. آنها باید به ما گوش فرا دهند و نمی‌توانند شرایطی به ما تحمیل کنند که برای مصر مناسب نیست. جامعه ما باید از الان به بعد خود‌اتکا شود.»
در اواسط آوریل، یک کمیسیون مجلس به نمایندگی اخوان‌المسلمین، موافقت آنها را برای دریافت وام اعلام کرد. این کمیته اظهار کرد انتظار دارد این وام پس از انتخابات ریاست‌جمهوری که در ۲۳ ماه می برگزار می‌شود، پرداخت شود.
برخلاف گذشته تحریک‌آمیز اخوان‌المسلمین، آنها اخیراً به دلیل نرمش با عوامل طبقات حاکم مستقر در مصر مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. همان‌گونه که برخی از آنها از خود می‌پرسند آیا حکومت آنها «درست همان حکومت قبلی، اما با ریش است؟» اخوان‌المسلمین به آرامی وارد انقلاب ژانویه ۲۰۱۱ شد و از آن بعد یک نظریه پرطرفدار این بود که این گروه با شورای نظامی جهت تحکیم قدرت همراه و همساز شود.
البرقی عضو سابق اخوان‌المسلمین می‌گوید: «اخوان‌المسلمین یک نیروی اصلاح‌طلب است، نه انقلابی. آنها هیچ وقت موضع رادیکالی علیه حکومت اتخاذ نکردند، زیرا معتقد بودند تغییرات باید به تدریج صورت پذیرد. ولی در واقع این نظامیان هستند که منفعت می‌برند.»

پرسش این نیست که آیا اخوان‌المسلمین سیاست‌های اقتصادی بازارگرای رژیم سابق را رد خواهد کرد یا خیر. شاید این به علت ترس غربی‌ها بوده است که ارزش‌های اجتماعی محافظه‌کارانه اسلامگرایان را یک دشمن برای لیبرالیسم اقتصادی می‌دانند. به هر حال قرآن از بازارهای آزاد حمایت می‌کند. مساله‌ای که باقی می‌ماند این است که آیا سرمایه‌داری مبنی بر روابط و دوستی‌ها، که در رژیم مبارک شکل گرفت، به رهبری طرفداران تجارت اخوان‌المسلمین از جمله مالک و الشاطر تغییر خواهد کرد؟ اگرچه اخوان‌المسلمین به صورت سنتی برای بهبود وضعیت فقرا تلاش می‌کرد، البرقی می‌گوید: «کارگران و کشاورزان به خاطر این طبقه جدید تجار ضربه خواهند خورد. یکی از مشکلات اساسی که اکنون اخوان‌المسلمین دارد، اتحاد قدرت و سرمایه است که در این مورد با رژیم سابق مبارک در اشتراک است.»

قندیل توجه‌ها را به یک تفاوت میان حزب آزادی و عدالت و حکومت مبارک جلب می‌کند: «بسیار آسان می‌توان برنامه اقتصادی آنها را با رژیم سابق اشتباه گرفت: رشد با محوریت بخش خصوصی، اقتصاد بازار آزاد، کم کردن نقش دولت، حمایت از بخش خصوصی» وی می‌گوید: «تفاوت بزرگ این است که راجع به کدام بخش خصوصی صحبت می‌کنیم. در گذشته رژیم سابق بر بسیج سرمایه‌گذاری تمرکز می‌کرد اما ذی‌نفعان کسانی بودند که ارتباطات خوب و نام‌های معتبر و برند در سرمایه‌گذاری جهانی داشتند. اما منافعی که به دست می‌آمد نصیب همه مردم نمی‌شد.»
در بهترین سناریو، اقتصاد به رهبری اخوان‌المسلمین می‌تواند درها را به روی کسانی که هرگز فرصت ورود نداشتند باز کند و شاید باعث رشد طبقه تجاری کاملاً جدیدی شود. قندیل می‌گوید: «اگر در این کار موفق شوند، معتقدم بهترین مدل برای رشد با پیشتازی بخش خصوصی می‌شوند. ما نمی‌توانیم فقط مالیات بگیریم و یارانه بپردازیم، این امر پایدار نیست.»

با توجه به نظر محقق سیاسی استاچر، تمامی این ایده‌ها از نگاه به داستان واقعی مصر چشم‌پوشی می‌کنند: ارتش و نظامیان قویاً اقتصاد را در دست دارند. هیچ‌کس نمی‌داند چه میزان از اقتصاد در دست نظامیان است، اما استاچر به وام یک میلیارد دلاری ارتش نزد بانک مرکزی در سال گذشته اشاره می‌کند که نشان‌دهنده ثروت عظیم آن است. به گفته استاچر، رهبران ارتش در سال گذشته به تقویت بیشتر جایگاه خود در سیستم پرداختند. وی می‌گوید: اگر اخوان‌المسلمین قرار است کاری بکند باید از طریق ارتش انجام دهد.

اخوان‌المسلمین در گذشته به سختی نمونه شفافیت بوده است. ولی مالک می‌گوید مصمم هستند تا ایمان مردم به رهبران مصر را بازگردانند. وی می‌افزاید: «هر آنچه که درجه‌ای از عدم شفافیت داشته باشد، بدون توجه به اینکه منفعتی داشته باشد یا نه، سبب شک و شبهه می‌شود. چگونه می‌خواهید چیزی را به مردم تحمیل کنیم، بدون آنکه بدانند آن چیست؟» او درباره نقش دولت‌های خارجی، تجارت و سرمایه‌گذارانی که در آینده مصر نقش دارند، می‌گوید: «ما خواهان باز شدن دروازه‌ها به صورت کاملاً باز هستیم، حتی با آمریکا اما به شرطی که آنها نیز روش برخورد با کشور و مردم ما را تغییر دهند.»
ماه‌ها و سال‌های آینده مشخص می‌کند که آیا دستور کار اخوان‌المسلمین باعث رشد و توسعه پایدار و گسترده می‌شود یا فقط به نفع یک درصد افرادی مانند مالک خواهد بود. اسلامگراها می‌دانند که باید پاسخگو باشند. مالک می‌گوید: «اگر روزی دیدید ما هم شبیه رژیم سابق شده‌ایم، آنگاه لطفاً دیگر از ما حمایت نکنید.»
منبع:تجارت فردا