امتیاز مثبت
۰
اقتصاد علم كهن
وبلاگ علم اقتصاد
شنبه ۴ شهريور ۱۳۹۱ ساعت ۱۹:۳۰
کد مطلب: 3477
 
دفتردارى (Book writing) به عمليات ثبت و ضبط ارقام مالى گفته مى شود، اما حسابدارى (Accounting) علمى است مشتمل بر ثبت و ضبط و طبقه بندى اطلاعات مالى، تجزيه و تحليل و ارائه گزارش.
اقتصاد ايران آنلاين:باسط حافظي در وبلاگ علم اقتصاد ( http://www.eco۴u.blogfa.com/post-۳۸.aspx) درباره علم اقتصاد كهن نوشته است:

شايد گزاف نباشد كه بگوييم بيشتر مردم نسبت به علم حسابدارى شناختى ندارند و تصور آنان از حسابدارى فراتر از دفتردارى نيست. پس باید كه توصيف و توضيحى در اين باره ارائه شود.

دفتردارى (Book writing) به عمليات ثبت و ضبط ارقام مالى گفته مى شود، اما حسابدارى (Accounting) علمى است مشتمل بر ثبت و ضبط و طبقه بندى اطلاعات مالى، تجزيه و تحليل و ارائه گزارش.

تعريفى از حسابدارى كه جامع و كامل باشد، بسيار پيچيده و مشكل است، اما با تعريف مختصر فوق، تفاوت بين حسابدارى و آنچه در جامعه ما به غلط حسابدارى تلقى مى شود (دفتردارى) مشخص خواهد شد. دفتردارى، فنى است كه تمام افراد جامعه از آن برخوردارند، زيرا همه قادر به انجام حساب و كتاب درآمدها و مخارج خودشان هستند، اما حسابدارى علمى است كه بايد آن را تحصيل كرد و همانند علوم، داراى تئورى، اصول و مفروضات است. امروز در دانشگاهها اين رشته در مقاطع كاردانى، كارشناسى ارشد و دكترا تدريس شده، دانش آموختگان اين رشته در كليه واحدهاى خدماتى، بازرگانى و توليدى جامعه مشغول به كار مى شوند.

فارغ التحصيلان رشته حسابدارى موضوعات زير را در دوره هاى تحصيلى مى آموزند:
اصول حسابدارى، حسابدارى شركتهاى خدماتى، حسابدارى شركتهاى بازرگانى، حسابدارى صنعتى، حسابدارى دولتى، حسابدارى مالياتى، حسابرسى، مجموعه قوانين مدنى و تجارت، مديريت مالى، اقتصاد خرد و كلان، آمار رياضى و مدلهاى برنامه ريزى، مبانى كامپيوتر و كاربرد در حسابدارى...

حال پس از آشنايى اجمالى با حسابدارى به تاريخچه اين علم با استفاده از كتاب تئورى حسابدارى پروفسور هندريكس و پروفسور بردا اشاره مى كنيم.

با توجه به اسناد و مداركى كه از تمدنهاى كهن در دست است، به اثبات رسيده كه علم حسابدارى قدمت چهار هزار ساله دارد و ۲۰۰۰ سال قبل از ميلاد، تمدنهاى باستان از قوانين و اصولى در محاسبات روزمره استفاده مى كردند كه حاكى از وجود علم حسابدارى است. براى نمونه در سواحل رود نيل، كشاورزان مصرى بهاى آب را با الياف كتان و غله مى پرداختند. تصوير مقدار غله نقش بسته بر منازل كشاورزان به منزله رسيد تسويه حساب آنها تلقى مى شد.

باستان شناسان بر اين باورند كه نقوش سفالى كشف شده در بين النهرين كه تعداد آن نيز بسيار زياد است براى مقاصد حسابدارى مورد استفاده قرار مى گرفته. از بارزترين شواهد، وجود لوح هاى سنگى به خط ميخى در تخت جمشيد ايران است كه دال بر چگونگى بسط و انتقال علم حسابدارى از مشرق زمين به ساير كشورها است.

در سال ۷۶۵ ميلادى خلفاى عباسى پايتخت امپراتورى اسلام را به شهر نوبنياد بغداد انتقال دادند، شهرى كه در آن بر اثر بيمار شدن منصور خليفه دوم عباسى يكى از حوادث نادر روزگار كه زندگى بشر را متحول كرد، رخ داد. درباريان منصور در پى مداواى او در ۱۵۰ مايلى جنوب بغداد به دير جندى شاپور (خوزستان فعلى ايران) رسيدند. اين دير محل زندگى پيروان سنطوره (اسقف پيشين شهر قسطنطنيه) بود كه در سال ۴۳۱ ميلادى از سوى شوراى شهر «افدزوس» به اتهام تبليغ كفر و بدعت گذارى بدانجا تبعيد شده بود. پيروان سنطوره نسخه هايى از دست نوشته هاى باستانى را با خود به تبعيدگاه آورده بودند. اين برخورد باعث انتقال اين كتابها به بزرگترين مركز علمى هزاره اول ميلاد در بغداد شد و مورد استفاده انديشمندان آن زمان قرار گرفت. گام بعدى كه در پيشرفت علم حسابدارى بسيار مؤثر بود، ارائه و بيان مفهوم عدد صفر از سوى دانشمند بزرگ «خوارزمى» بود كه با بيان اين مفهوم، علم رياضيات و حسابدارى در جهت تكميل شدن، گام بسيار مهمى برداشت.

در تكامل علم حسابدارى تأثير ايرانيان همپاى يونانيان كاملاً مشهود و قابل توجه بوده است. البته مشخص نيست كه به طور دقيق اين علم از سوى چه شخصى پايه ريزى شده است، اما نخستين كتابى كه امروزه از حسابدارى در دست است، مربوط به يك راهب ايتاليايى به نام «لوكا پاچولى» مى باشد كه بيشتر عمر خود را به تدريس و تحقيق در دانشگاههاى ايتاليا گذرانده.

كتاب پاچولى كليات رياضيات، هندسه و نسبت و تناسب نام داشت، اين كتاب در وهله نخست رساله اى در رياضيات است، ليكن در يك فصل آن با عنوان «ويژگيهاى محاسبه و ثبت» به موضوع دفتردارى دوطرفه پرداخته است. در حقيقت نخستين نوشته مدون موجود درباره سيستم دفتردارى دوطرفه همين فصل از كتاب پاچولى است كه حسابدارى در آن به عنوان رشته اى از دانش نمايانده شده است. كتاب پاچولى يك سال پس از اختراع ماشين چاپ در ۵۰۰ سال پيش به چاپ رسيده است، گرچه نوشته هايى پراكنده قبل از اين تاريخ نيز وجود دارد، ليكن اولين كتاب حسابدارى همين كتاب پاچولى است، زيرا پس از اختراع ماشين چاپ، منتشر شده كه خود اين موضوع نشان دهنده وجود نوشته ها در قبل از اين تاريخ است.

امروزه علم حسابدارى مرهون تلاش علماى گذشته از دوران تمدن هاى باستان، پاچولى و پس از آنهاست و اين علم با رشد روزافزون و شگرف در قرن نوزدهم جايگاه خود را در ميان علوم اثبات كرده است.