امتیاز مثبت
۰
قائم مقام وزیر راه در امور بین‌الملل:
کاهش ۲۵ درصدی هزینه‌های واردات در کشور بعد از لغو تحریم‌ها
سه شنبه ۱۲ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۱۵
کد مطلب: 318256
 
یکی از بخش های مهمی که تحت تاثیر تحریم ها فشارهای سنگینی را متحمل شده تحریم صنعت حمل و نقل کشور بود. در واقع در طول سال های تحریم، صنعت حمل و نقل ایران از زمینی تا دریایی و هوایی با محدودیت شدید رو به رو بوده است تا جایی که هزینه ها در این بخش را با افزایش ۲۰ تا ۲۵ رو به رو کرده بود.
کاهش ۲۵ درصدی هزینه‌های واردات در کشور بعد از لغو تحریم‌ها
 
اقتصاد ایارن آنلاین: قائم مقام وزیر راه و مسکن در این باره با بیان اینکه با اجرایی شدن برجام همه تحریم های حوزه هوایی و دریایی ایران لغو شده است گفت: با لغو تحریم ها حدود ۱۸ شرکت حمل و نقل بین‌المللی به بنادر ایران بازگشته اند. اصغر فخریه کاشان در گفت و گو با پایگاه اطلاع رسانی دولت از آخرین وضعیت قراردادهای ایران و سرمایه گذاری های خارجی در حوزه هوایی و ریلی کشور می گوید.

 
برای مقایسه وضعیت ایران در حوزه‌های مختلف باید بررسی از عملکرد وضعیت اقتصادی‌مان در قبل و بعد از تحریم‌ها داشت. تحریم علیه ایران که در ۱۰ سال گذشته صورت گرفته بود و در دی‌ماه سال گذشته لغو شد هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیمی را به کشور تحمیل کرد. به‌طورکلی هر کشوری  برای توسعه روابط اقتصادی‌اش با جهان نیاز به مبادلات تجاری دارد. درواقع مبادلات باید به صورتی باشد که یک کشور بتواند اجناس یا خدمات خود را به‌راحتی در بازارهای جهانی خریدوفروش کند. ضمن اینکه این خریدوفروش باید از جای مطمئن باشد و نقل‌وانتقال ارزی آن نیز به‌راحتی و با ارزان‌ترین روش صورت گیرد؛ موضوعی که با اعمال تحریم‌ها علیه ایران امکان‌پذیر نبود.  با اجرایی شدن برجام از دی‌ماه سال ۹۴ همه تحریم‌ها حوزه هوایی و دریایی ایران لغو شده است. برای درک بیشتر این موضوع کافی است به این نکته اشاره کرد که درحالی‌که پیش‌ازاین بسیاری از شرکت‌های خارجی، ایران را در لیست سیاه خریدوفروش قرار داده بودند، هم‌اکنون کشتی‌های ایران را نیز بیمه می‌کنند. البته این مسئله در خصوص ضمانت کالاهای خریداری‌شده ایران نیز قابل‌توجه است. در حال حاضر تمامی اجناس خریداری‌شده از کشورهای خارجی با ضمانت است.

 
افزایش ۲۰ تا ۲۵ درصدی هزینه‌ها در دوران تحریم

 
در دوره تحریم‌ها هرگونه مبادله تجاری اعم از خریدوفروش به ایران ممنوع بود و جریمه‌هایی برای کشورهای طرف قرارداد با ایران در پی داشت. در حوزه حمل‌ونقل برای تهیه و خرید هر وسیله یا خدمت ضروری با مشکل مواجه بودیم. خرید تجهیزات برای بنادر، خرید آموزش یا خدمت، خرید واگن، هواپیما و بسیاری از این موارد به‌صورت مستقیم امکان‌پذیر نبود و لذا برای تأمین آن باید با کمک واسطه‌ها و دلال‌ها و با ترفندهای مختلف اقدام می‌شد که هزینه‌ها را به‌صورت چشمگیر افزایش می‌داد. به‌طور مثال برای حواله پول هزینه‌ای ۸ تا ۱۰ درصدی به صراف‌ها یا واسطه‌ها پرداخت می‌شد تا پول منتقل شود. به این صورت که پول را سندسازی می‌کردند از حساب چین یا هند تا مثلاً به فروشنده آلمانی بپردازند و اینکه علاوه بر این مبلغ که مستقیم پرداخت می‌شد فروشنده آلمانی نیز که می‌دید کالا برای ایران است آن‌هم ۵ تا ۱۰ درصد از جنسش را به ایران گران‌تر می‌فروخت. 

 
از سویی دیگر نمی‌شد از هر منبع یا فروشنده‌ای خرید کرد و باید از شرکت‌های معین اجناس خریداری می‌شد و در این حالت چون از شرکت اصلی امکان خرید وجود نداشت باید به سراغ اجناس مشابه اما باکیفیت پایین‌تر و قیمت بالاتر می‌رفتیم که بعضاً ۱۵ درصد گران‌تر هم بود.

 
برای واردات کالا نیز به‌صورت مستقیم امکان تخلیه و بارگیری در کشور وجود نداشت. ابتدا باید بار در بنادر دیگر تخلیه می‌شد و بعد از آن وارد کشور می‌شد. در طول آن مدت هزینه انبارداری، تخلیه و بارگیری دو برابر می‌شد. درنتیجه این وضعیت فعالیت بسیاری از بنادر در ایران متوقف شد و از قِبَل آن بسیاری از کشورهای همسایه رقیب ما شدند و به سودهای میلیارد دلاری رسیدند. کشور دبی در جریان تحریم‌های ایران سالانه ۱۲ تا ۱۳ میلیارد دلار جنس ردوبدل کرد.

 
این موضوع در خصوص صادرات نیز مصداق پیدا می‌کرد. درواقع برای فروش هر کالایی لازم بود تا گواهی مبدأ با نام کشور دیگر صادر کرد و همین مسئله هزینه‌های زیادی را به کشور تحمیل می‌کرد. به‌طور مثال برای هر گواهی مبدأ ۳۰۰۰ دلار پول توسط ایران پرداخت می‌شد. شرکت بازرسی برای اینکه گواهی‌اش سر کاغذ تهران را نداشته باشد گواهی را در دبی و قبرس صادر می‌کرد. درواقع می‌خواهم بگویم که نفس خریدوفروش کالا با ایران مشکل داشت. از سویی دیگر کالاهای ایرانی فاقد بیمه بود و در این شرایط اگر برای کالای صادراتی اتفاقی می‌افتاد، امکان پیگیری کالا وجود نداشت. در این حالت اگر در راه شرکت ایرانی بود کمک می‌کرد و اگر ایرانی نبود کالا را به مقصد دیگر تخلیه می‌کرد. از سویی دیگر اگر جنسی نیز خریداری می‌شد با صد در صد پول نقداً پرداخت می‌شد این شرایط را  مقایسه کنید باحالت عادی که ۱۰ درصد پیش‌پرداخت داده می‌شد. همه این موارد بدون اغراق باعث افزایش ۲۰ تا ۲۵ درصدی قیمت خرید یک کالا می‌شد که با لغو تحریم‌ها این میزان کاهش پیدا کرده است.

 
در این میان‌، بسته شدن حساب دانشجویان ایرانی، ممنوع شدن از عضویت در گروه‌های بین‌المللی، تحریم واردات بنزین، تعطیلی کارخانه‌ها به دلیل موانعی که برای خرید مواد اولیه و قطعه وجود داشت از دیگر مشکلات ایران در دوره تحریم‌ها بود که مشکلات زیادی را به کشور تحمیل کرد. درواقع با ادامه تحریم‌ها به سویی می‌رفتیم که حتی برای تأمین مایحتاج عمومی مردم نیز با مشکل روبه‌رو شویم؛ مسئله‌ای مشابه نفت در برابر غذا. در دوران تحریم‌ها بسیاری از شرکت‌های ایرانی که هیچ ربطی به تحریم نداشتند صرفاً به خاطر اینکه ایرانی بودند تعطیل شدند و حساب‌هایشان بسته شد. در فرانسه در کانادا در انگلیس حساب شرکت‌های قدیمی که بعضاً بیش از ۲۰ سال کار می‌کردند بسته شد. در این زمان سوخت‌گیری هواپیما نیز با مشکلات فراوانی روبه‌رو بود؛ چرا که ایران ایر نمی‌توانست در فرودگاه‌های اروپا سوخت بگیرد و ناچار بود در بین راه توقف کند و آنجا سوخت‌گیری کند. این کار باعث افزایش هزینه‌های ایران می‌شد و بدتر از آن اینکه چون پول نقد می‌خواستند و ایران ایر در برخی اوقات این هزینه را به‌صورت نقدی نداشت سه تا چهار ساعت معطلی برای مسافران در پی داشت.

 
تغییر تصویر جامعه جهانی از ایران

 
با روی کار آمدن دولت یازدهم رویکرد اصلی در برقراری ارتباط با کشورهای خارجی و بازیابی موقعیت ایران در مجامع بین‌المللی قرار گرفت و اجماع جهانی علیه ایران از بین رفت. نتیجه این وضعیت تغییر تصویر جامعه جهانی از ایران و بازگشت امید به داخل کشور بود. در حال حاضر با اجرایی شدن برجام منع هرگونه خریدوفروش با ایران برداشته‌ شده است به صورتی که ۹۵ درصد از موانع برداشته‌شده و روابط کارگزاری با بسیاری از بانک‌های جهان برقرار شده است. اگرچه همچنان مشکلاتی برای برقراری ارتباط با بانک‌های بزرگ خارجی وجود دارد، اما این مسئله در مقایسه با قبل که با دلالان و واسطه‌گران کار پیش می‌رفت قابل‌مقایسه نیست و این مسئله نیز به‌مرور در حال حل شدن است.  همان‌طور که در جریان فروش ایرباس به ایران دویچه بانک که به‌عنوان یکی از بانک‌های بزرگ جهانی مطرح است  به درخواست ایرباس برای ایران ایر ضمانت‌نامه صادر کرد. صدور این ضمانت‌نامه در حالی است که مبلغ کامل هواپیما پرداخت‌نشده و تنها پیش‌پرداختی به شرکت ایرباس اختصاص داده‌شده است. همچنین در حال حاضر گواهی صدور کالا از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز  مورد پذیرش کشورهای دیگر قرار می‌گیرد؛ موضوعی که در دوران تحریم‌ها امکان‌پذیر نبود. همه این موارد نشان می‌دهد که تصویر ایران در جامعه جهانی تغییر کرده است. در حال حاضر کشورهای اروپایی همکاری خوبی با ایران دارند. خانم موگرینی به‌عنوان نماینده عالی اتحادیه اروپا در یک سال گذشته بارها  اعلام کرده که به برجام پایبند هستیم و امریکا به‌تنهایی نمی‌تواند تحریم‌ها را لغو کند. یعنی اگر مقامات امریکا بخواهند تصمیمی انفرادی بگیرند و روسیه یا چین به تعهدات خود پایبند نباشند، اروپا با آن‌ها همراهی نمی‌کند. در ماجرای منع فروش ایرباس به ایران دیدیم که چگونه اروپایی‌ها در چارت وزرا به امریکا رفتند و خواستار تعیین تکلیف مجوز فروش به ایران می‌شوند.

 
آخرین وضعیت سرمایه‌گذاری‌های خارجی در حوزه حمل‌ونقل

 
در حال حاضر باگذشت یک سال از اجرایی شدن برجام سرمایه‌گذاری‌ها و مشارکت‌های زیادی با شرکت‌های مختلف ازجمله انگلیس، فرانسه، آلمان، چین، هند و بسیاری کشورهای دیگر انجام‌شده است.  سرمایه‌گذاری ۸۵ میلیون دلاری هندی‌ها در چابهار، وام ۱۵۰ میلیون دلار هندی‌ها به ایران، اعتبار ۲۵۰ میلیون دلاری ۸ ساله هندی‌ها برای خرید ریل توسط راه‌آهن، گشایش ال سی ۱.۸ میلیارد یورویی برای چینی‌ها برای قطار سریع‌السیر تهران، قم و اصفهان، نهایی شدن قرارداد شرکت‌های فرانسوی برای توسعه فرودگاه مشهد، تبریز و اصفهان، تفاهم‌نامه با دایمر کره برای سرمایه‌گذاری و تأمین منابع مالی قطار اصفهان- اهواز، امضا پیش‌قرارداد یک میلیارد دلاری شرکت ایرکون هند برای تأمین مالی احداث ریل چابهار به زاهدان، قرارداد مصوب با شرکت آناس ایتالیا برای تأمین مالی و سرمایه‌گذاری کریدور شماره ۱۰ بازرگان، خرید ۱۰۰ هواپیما از ایرباس، ۸۰ هواپیما از بوئینگ و ۲۰ هواپیما ای‌تی‌آر، خرید مستقیم واگن از زیمنس، خرید رادار برای فرودگاه‌ها از شرکت تالس فرانسه،‌ خرید تجهیزات لرزه‌نگاری، هواشناسی و آزمایشگاهی برای مرکز تحقیقات و سازمان هوایی، خرید هواپیمای فلایت چک به‌عنوان هواپیمایی که نقش مستقیم در ایمنی پروازها دارد از مهم‌ترین مواردی است که در یک سال گذشته انجام‌شده است. همچنین تأمین مالی فروش ۱۹ هواپیما از ایرباس، ۶ هواپیما از بوئینگ و ۸ هواپیما از ای‌تی آر از مجموع ۲۰۰ هواپیمای خریداری‌شده به ایران از دیگر سرمایه‌گذاری‌هایی است که در یک سال گذشته توسط شرکت‌های خارجی صورت گرفته است و می‌تواند اشتغال‌زایی برای کشور ایجاد کند. به‌طور مثال با ورود ۱۰۰ هواپیمای جدید ایرباس به‌طور متوسط بین ۸ تا ۱۰ هزار شغل مستقیم ایجاد می‌شود.

 
از طرفی دیگر حمایت دولت انگلیس، فرانسه و آلمان برای تأمین منابع مالی کشور و همچنین بیمه صادراتی برای کالاهای ایرانی و اعلام آمادگی موسسه انگلیسی UKEF برای فاینانس در ایران از دیگر مواردی است که با اجرای برجام در یک سال گذشته شاهد آن بودیم.

 
همچنین حل شدن مشکل گشایش‌های اعتباری یکی از مواردی است که بعد از اجرایی شدن برجام شاهد آن بودیم. به‌عنوان نمونه گشایش ۱۴۰ میلیون یورو ال سی از بانک ایرانی به بانکی سوئیسی توسط سازمان بنادر است که برای فروشنده آلمانی در خصوص  تأمین تجهیزات بندر چابهار اختصاص پیداکرده است.  در این میان قرارداد شرکت بوئیک فرانسه برای ساخت مجتمع تجاری، اداری و تفریحی در ایستگاه راه‌آهن تهران نیز در دستور کار قرارگرفته است.

 
کاهش ۱۰ میلیون دلاری هزینه خرید هواپیماهای جدید

 
توسعه و راه‌اندازی فرودگاه‌های کشور یکی از موارد مهمی بوده که در یک سال گذشته موردتوجه سرمایه‌گذاران خارجی بوده است. بر این اساس سرمایه‌گذاری ۲۸۰ و ۲۰۰ میلیون دلاری برای توسعه فرودگاه‌های  مشهد و اصفهان، مذاکره برای توسعه فرودگاه  اهواز، کیش و چابهار  و  سرمایه‌گذاری۲۵۰ میلیون دلاری شرکت CEA ایتالیا برای توسعه فرودگاه مهرآباد در دستور کار قرارگرفته است. از سویی دیگر دسترسی به مدارک فنی هواپیما بعد از لغو تحریم‌ها از دیگر مواردی است که باید به آن اشاره کرد؛ چرا که هواپیما و بخش هوایی بر اساس استانداردهای روز دنیا باید دائماً به‌روز و مورد تائید سازمان‌های استاندارد باشند. این موضوع پیش‌ از این امکان‌پذیر نبود و نمی‌دانستیم باید چه‌ کارهایی انجام داد تا بتوانیم سیستم فنی هواپیما را با علم روز تطبیق دهیم.

 
یکی از موضوعات مهم در زمینهٔ ایمنی حمل‌ونقل هوایی تأمین به‌موقع قطعات است. با لغو تحریم‌ها امکان خرید قطعات جدید برای هواپیما فراهم‌شده است همچنین هواپیماهای خریداری‌شده نیز همگی دارای گارانتی هستند. با اجرایی شدن برجام آموزش بین‌المللی در حوزه هوایی ازجمله آموزش ایمنی پرواز، آموزش مربوط به هواشناسی و نرم‌افزارهای جدید، آموزش سیمولاتورها و آموزش تجهیزات الکترونیک برقرارشده است.

 
اما یکی از موارد مهم دیگر در این زمینه کاهش ۱۰ میلیون دلاری هزینه خرید هواپیما در مقایسه با قبل است. قبل از تحریم تصویب‌شده بود که ۳۳۰ میلیون دلار از صندوق توسعه ملی به ایران ایر برای خرید ۶ هواپیما تولید سال ۲۰۱۱، ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ اختصاص یابد. این هواپیماها ۵۵ میلیون دلار و با ویژگی‌هایی بود که هیچ‌کدام توسط ایران ایر انتخاب‌نشده بود. اما یکی از موضوعات قابل‌توجه برای خرید هواپیماهای جدید انتخاب همه آپشن ها ازجمله  موتور، آشپزخانه، وسایل نمایش، دکور، جلیقه  و هر آپشنی دیگر با انتخاب ایران بود. بااین‌وجود قیمت هواپیماها به دلیل نبود هیچ واسطه‌ای حدود ۱۰ میلیون دلار ارزان‌تر شده است. و این موضوع رابطه مستقیم با شفاف بودن قراردادها دارد. در یک سال گذشته برای خرید هواپیماهای جدید ما بدون هیچ واسطه‌ای با ایرباس رودررو مذاکره کردیم؛ چراکه وقتی نتوانیم مستقیم کارکنیم ناچار پای  واسطه‌ها به میان می‌آید و  این  مسئله دو خطر دارد. یکی گران تمام شدن یک کالا و دیگری ایجاد فرهنگ دلالی است که موجب فاسد کردن دستگاه‌های اداری می‌شود.



منبع: پاد
 
البته با همه مواردی که به آن اشاره شد همچنان با برخی از مشکلات ازجمله بدعهدی برخی از کشورها همچون چین، ترکیه، عمان و هند در تسویه بدهی روبه‌رو هستیم که انتظار می‌رود به‌تدریج این مشکلات نیز برطرف شود. در این میان آنچه از اهمیت زیادی برخوردار است بازگشت ایران به بازارهای جهانی است. سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در یک سال گذشته که بخش زیادی از آن از طریق لیزینگ بوده است این سیگنال مثبت را دارد که ایران کشوری قابل‌برنامه‌ریزی و با آینده‌ای روشن است؛ چراکه لیزینگ ها ۱۸ ساله و طولانی‌مدت است. لذا به همین دلایل می‌توان گفت  برجام نقطه عطفی در تاریخ کشور است