امتیاز مثبت
۱
گفت و گوبا دكتر شيخاوندي درباره دلايل گسترش قانون گريزي و بي اخلاقي
گنده خورها و خرده‌خورها در حال دور زدن نظم جامعه هستند
پنجشنبه ۲۲ فروردين ۱۳۹۲ ساعت ۰۹:۱۳
کد مطلب: 159363
 
گنده خورها همين كساني كه هر روز خبر اختلاس هاي چندين ميلياردي آنها، جامعه را وارد شوك مي‌كند. درحالي كه جامعه با مشكلات اقتصادي زيادي دست‌و‌پنجه نرم مي‌كند. برنامه اقتصادي مشخصي براي رفع بحران در كشور وجود ندارد. حتي كساني هم كه مي‌خواهند درست زندگي كنند اصلا نمي دانند فردا چه نسخه‌اي براي آنها نوشته مي شود.
گنده خورها و خرده‌خورها در حال دور زدن نظم جامعه هستند
 
اقتصادایران آنلاین-زهراكشوري:داور شيخاوندي، جامعه شناس و استاد دانشگاه اعتقاد دارد كه گنده‌خورها و خرده‌خورها در حال برهم زدن نظم جامعه هستند.در گفت‌و‌گو با اين استاد دانشگاه علت رشد و افزايش قانون‌گريزي‌ها را بررسي كرده‌ايم. به اعتقاد او برخي از مسئولان به جاي تامين نيازهاي مردم به دنبال فعاليت‌هاي ديگر هستند و همين باعث شده تا جامعه به سمت يك بي قاعدگي و بي قانوني برود.

قطعا شيوع ناهنجاري هاي اخلاقي را نبايد به دوره خاصي محدود كرد، اما چه اتفاقي براي جامعه ايراني افتاده است كه هر روز شاهد افزايش بي‌قانوني‌ها و در پناه آن بي اخلاقي ريز و بزرگ هستيم؟

موضوع بي‌اخلاقي و بي‌قانوني را نمي‌توان به همه جامعه تعميم داد. از نظر من جامعه ما هنوز به ويژگي‌هاي اخلاقي اش معروف است اما اين را قبول دارم كه در سال‌هاي اخير دامنه و وسعت افرادي كه خواسته و ناخواسته در دامن بي اخلاقي و بي‌قانوني افتاده اند زياد شده است. اين هم زماني زياد شد كه عده اي فهميدند مي‌توان به اسم قانون، قانون را دور زد و دقيقا از همين زمان كارهاي خلاف اخلاق در جامعه زياد شد. ضمن اينكه ما افراد زيادي هم داريم كه بسته به موقعيت خود وارد اين بي‌قانوني‌ها مي‌شوند.

مي توانيد مثالي بزنيد؟

بله، نمونه قانون گريزي ها و بي اخلاقي ها در اين است كه ما به يكباره شاهد چك‌هاي برگشتي مي شويم. آخرين آمار منتشرشده از سوي بانك مركزي نشان مي‌دهد كه جامعه ايراني در چند سال اخير ركورد چك هاي برگشتي را به نام خود ثبت كرده است. براساس اطلاعات اين بانك نسبت تعداد چك‌هاي برگشتي به مبادله شده در پايان سال ۹۰ به ۴ /۱۲‌درصد رسيد كه اين نسبت در گذشته دست‌كم تا سال ۱۳۸۰ بي‌سابقه است. بعد از اين سال بيشترين نسبت تعداد چك‌هاي برگشتي مبادله شده به سال ۱۳۸۹ باز مي‌گردد كه عدد آن ۹ /۱۱‌درصد بود.مساله البته به همين جا ختم نمي شود.

در سايه بي‌قانوني وعدم فراگيري آن، تصاحب اموال ديگران و آن چيزي كه امروز به كرار خبرهاي آن را مي خوانيم(زورگيري) بسيار زياد مي‌شود. چون خواهي نخواهي در جوامع شهري كه در مسير مدرنيته قرار گرفته اند شرايط در سايه بي نام و نشاني به‌وجود مي آيد كه ديگران از آن سوءاستفاده مي كنند.

كشور ما چند دهه است كه گام در مسير مدرنيته گذاشته است اما با توجه به سخنان شما به‌نظر مي رسد كه در سال هاي اخير تاثير بيشتر خود را روي هنجارها و اخلاق جامعه گذاشته است.


خب اين به اين دليل است كه ما دوره اقتصادي خاصي را مي‌گذرانيم و در اين شرايط خواهي نخواهي كساني هستند كه از مسير خارج مي شوند و به خاكي مي زنند. امروز در جامعه افراد بسيار زيادي هستند كه تامين كوچكترين نياز زندگي براي آنها سخت شده است. همين مسئله هم باعث شده تا زورگيري و دزدي‌هاي آشكار و نهان در كشور افزايش پيدا كند. به روايت آمار در سال گذشته اين نوع دزدي‌ها بين ۱۳ تا ۱۵‌درصد افزايش يافته است.

اين موضوع را سال گذشته پليس هم تاييد كرد؛ درست است؟

بله. چون نگاه پليس به اين موضع كارشناسانه است. اما اگر همين سوال را از دولتي ها بپرسيد ممكن است آن را تكذيب كنند. چون عليه‌شان است. ولي دولت چه بخواهد و چه نخواهد اين ميزان افزايش جرائم جاي بررسي دارد. الان جرم‌هاي كوچك آنقدر افزايش يافته است كه تمام نيروي پليس هم به كار گرفته شود قادر به مهار همه آنها نيست. بنابراين زورگيران و اخلاق‌شكنان دربسياري از موارد موفق هستند.

آمار ها نشان مي‌دهد كه برخي دزدان در حين ارتكاب جرم ۵۰۰ ام دستگير مي شوند. يعني جامعه امروز ما در شرايطي نيست كه بتواند يك مجرم را در جرم ۵۰ يا ۶۰ دستگير كند. بنابراين كساني از سابقه‌داران عادت كرده اند كه بدون ترس از دستگيري به دزدي و ناهنجاري‌ها دست بزنند. كساني كه به نام اراذل و اوباش شناخته مي‌شوند. آنها باكي از ماجرا ندارند. براي همين است كه با توجه به شرايط جامعه از تخلف‌هاي رانندگي بگيرید تا زدن كيف، برگشت چك وسفته و هنجارهاي بزرگي چون اختلاس و سندسازي در حال افزايش است.

آماري كه مي گويد يك مجرم معمولا بعد از ۵۰۰ بار انجام جرم امكان دستگير شدن او وجود دارد به چه سالي برمي‌گردد؟

همين سال هاي اخير. البته اين عدد ۵۰۰ خيلي شايع نيست. ولي ما نمونه‌اي داشتيم كه بعد از ۹۰۰ بار انجام عمل خلاف دستگير شده است. اما اراذل واوباشي هم بوده اند كه دستگير و اعدام شده اند.

چرا آمار خلاف و بي اخلاقي در جامعه هر روز درحال افزايش است؟


چون قانون تبليغ نمي شود. الان ما در جامعه اي زندگي مي كنيم كه فروش كليه تبليغ مي شود و روي ديوارها نصب مي شود اما قانون تبليغ نمي شود تا مردم با آن آشنا شوند و فرهنگ‌پذيري آن را پيدا كنند. اين موضوع با قانون ناپذيري سياسيون با هم جمع مي شود و شما مي بينيد كه وقتي وارد يك سازمان يا اداره مي شويد، كارمندان آن سازمان دولتي مي توانند به‌راحتي قانون را ناديده بگيرند و شما را دور بزنند. اساسا اين مشكل ابزارهاي دولتي است. وقتي قانون در حد و قامت يك نهاد دولتي اجرا نمي‌شود، به بدنه هم سرايت مي‌كند و در جامعه هم پراكنده مي شود، چون واگيردار است. در سال هاي اخير هم نيازها بيشتر شده و نظارت ها كمتر شده است. رسيدگي به نيازها وتامين آنها هم كم شده است. حالا اگر مجرم براي ۵۰۰ بار يك جرم را تكرار نكند و در همان بار پنجاهم هم دستگير شود از يك در وارد زندان مي شود واز در ديگري خارج مي شود. ظرفيت زندان‌هاي ما تكميل شده است.

همانطور هم كه قوه قضائيه اعلام مي‌كند زندان‌هاي ما ظرفيت ۸۵ هزار نفر را دارند اما ۲۴۰ هزار نفر در آنها زندگي مي‌كنند. دفتر همه قضات پر از پرونده است. قضات ساليانه به سه ميليون پرونده رسيدگي مي كنند. كسي به كسي نيست. برخي مجبور مي شوند به هنجاري شكني. چون بايد حداقل درآمد اندكي را براي خود داشته باشند. همين است كه خودكشي هاي شغلي و عاطفي زياد مي‌شود. به‌ويژه نسلي جواني كه امروز هم در خانه ها محدود است و هم در جامعه. در نتيجه پدر ومادران با هم اختلاف دارند. بين فرزندان و والدين مدام جنجال است.

پس شرايط حال حاضر بيش از هرچيزي جوانان را تهديد مي‌كند؟

بله .همانطور كه آمار هم نشان مي‌دهد ميانگين سني مجرمان جامعه بين ۲۰ تا ۴۰ است. چون درست در اين مقطع زماني جوان براي رسيدن به آرامش بعد از ۴۰ به دنبال فعاليت و برآوردن نيازها و آرزوهاي خود است. اما شرايط براي او مهيا نيست. از سوي ديگر مشكلات اقتصادي و آسيب‌هاي اجتماعي شرايط را براي كارآموزان به‌وجود آورده است كه در سال هاي آينده به شكل گروه هاي اراذل و اوباش خودشان را نشان مي دهند.

نقش دولت ها را در اين شرايط چطور مي بينيد؟


اساسا اين شرايط ماحاصل عملكرد دولت‌هاست. اين بچه‌ها، كودكان دولت هستند. اصولا در سال‌هاي اخير دولت در خيلي مسائل كوتاه آمده و وارد ماجرا نشده است. چون به فعاليت هاي ديگري مشغول بوده است. شما ببينيد كه در يك زمان سه نوجوان را براي يك دزدي كوچك اعدام مي‌كنند اما دزدان بزرگ به راحتي دارند زندگي مي‌كنند. البته حالا يك عده‌اي دستگير شده‌اند. اما ما هر روز شاهد يك پرونده اختلاس چندين ميلياردي ديگر هستيم. جامعه در اين شرايط سخت اقتصادي، اين اتفاق‌ها را مي بيند و الگو مي گيرد. در همين شرايط است كه بي اخلاقي‌ها انعكاس پيدا مي‌كند و رفتار توده‌ها را شكل مي‌دهد. بعد هم خرده دزدها و خرده‌خورها دستگير مي‌شوند و به زندان مي‌روند و راهكارها را براي تبديل شدن به يك دزد حرفه‌اي در زندان ياد مي‌گيرند. الان زندان‌ها دانشگاه خلافكارهاست.

همانطور كه گفتيد ما در شرايط اقتصادي سختي به سر مي بريم اما از سوي ديگر اخبار اختلاس و دزدي ها كلان جامعه را با يك شوك مواجه كرده. برخي از جوانان يا كساني كه راهي براي تامين معاش خود ندارند، چرا چاره را در بي قانوني و زورگير و دزدي هاي كوچك مي بيند؟

بله . متاسفانه در شرايط حاضر، جامعه را گنده خورها و خرده خورها در حال دور زدن نظم جامعه هستند.

منظور شما از گنده‌خورها وخرده خورها چيست؟

گنده خورها همين كساني كه هر روز خبر اختلاس هاي چندين ميلياردي آنها، جامعه را وارد شوك مي‌كند. درحالي كه جامعه با مشكلات اقتصادي زيادي دست‌و‌پنجه نرم مي‌كند. برنامه اقتصادي مشخصي براي رفع بحران در كشور وجود ندارد. حتي كساني هم كه مي‌خواهند درست زندگي كنند اصلا نمي دانند فردا چه نسخه‌اي براي آنها نوشته مي شود. كساني كه هم مي خواهند از همين شرايط استفاده كنند و مشكلات اقتصادي خود را درمان كنند. نمي دانند چه‌كار كنند. نمي‌دانند طلا بخرند يا نه. ارز گرانتر مي‌شود يا خير. آيا مي توانند به شغلي كه دارند اميدوارباشند يا فردا همه چيز را مي بازند. تكليف كساني كه در شرايط اقتصادي سختي قرار دارند، خيلي مشخص‌تر است. هر روز آنها را در كوچه و پس كوچه‌ها مي بينيم. كساني كه به اين نتيجه رسيدند كه حق آنها در جيب ديگري است.
 
 
 


از عملکرد دولت یازدهم در بخش مسکن رضایت دارید؟
بله
خیر