امتیاز مثبت
۰
معاون اقتصادی رییس جمهوری تشریح کرد
جعبه سیاه مشکلات اقتصادی
دوشنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۲:۰۴
کد مطلب: 336861
 
نوسانات مخرب نرخ ارز که از سال گذشته آغاز شده بود از ابتدای امسال و در اولین هفته بازگشایی بازارها شدیدتر شد و نرخ هر دلار که حدود 4 سال در کانال سه هزار تومان میخکوب شده بود به بیش از6 هزار تومان رسید. اما این آغاز ماجرا نبود. در ادامه این روند صعودی، نرخ هر دلار با رکوردشکنی از مرز 12 هزار تومان نیز عبور کرد و به تبع آن سایر بازارها نیز از این روند افزایشی تاثیر گرفتند. در این مدت تحلیل های متفاوتی در خصوص ریشه مشکلات اقتصادی ارائه شد؛ اما موضوعی که مورد اتفاق نظر اغلب کارشناسان نهادگرای اقتصاد بوده است «غیرطبیعی بودن نوسانات دلار» و در واقع ناهمخوانی با فرمول های اقتصادی کشورمان بود؛ موضوعی که مورد تایید معاون اقتصادی رییس جمهوری نیز قرار گرفته است. محمد نهاوندیان شنبه شب در یک برنامه تلویزیونی با بازگشایی جعبه سیاه مشکلات اقتصادی کشوردر پنج ماه گذشته، ریشه التهابات اخیر بازارها را «انتظارات تورمی» و «افزایش تقاضای غیرمصرفی» ناشی از «نگرانی» عنوان کرد.
نهاوندیان گفت: «اتفاقات ۵ ماه اخیر در اقتصاد کشورمان و فشار آن بر روی اقشار کم درآمد، ناراحت کننده است و باید به طور جدی به آن پرداخت و ریشه یابی شود.» وی با بیان اینکه اقتصاد، محل تجلی مشکلات جامعه است، اما لزوما علت مشکلات اقتصادی، صرفا مسائل اقتصادی نیست، افزود: «در شاخص‌های مختلف مانند نرخ ارز و تورم در نقطه‌های زمانی، وقایعی که اتفاق افتاده اگر چه سیاسی یا اجتماعی بوده، اما به طور روشن، ​ خود را در شاخص اقتصادی نشان داده است.»

معاون اقتصادی رییس جمهوری  به بهبود شاخص های کلان و کاهش تورم اشاره کرد و گفت: « در ۴ سال نخست نرخ متوسط رشد تولید ملی کشورمان حدود ۲ برابر متوسط ۳۰ سال گذشته بوده است و این موضوع امید ایجاد کرد و تورم از بالای ۴۰ درصد به زیر ۱۰ درصد رسید و بیکاری نه تنها در ۴ سال نخست بلکه در ۴ ماه اخیر هم کاهش یافته و میزان تولید شغل از میزان ورودی بازار کار بیشتر شده است.؛ با این وجود اگر عوامل غیراقتصادی رخ داد و دورنمای اقتصادی را تیره و نگرانی نسبت به آینده ایجاد کرد به جای اینکه تقاضا برای کالا، ارز، سکه و مسکن، مصرفی باشد تقاضای حفظ ارزش اندوخته اضافه می‌شود و انتظارات تورمی شکل می‌گیرد و قیمت‌ها و تورم بالا می‌رود.»

وی با بیان اینکه عوامل سیاسی و روانی در انتظارات تورمی بسیار موثر است، اضافه کرد: «سیاست و روابط خارجی در تاریخ اقتصادی کشورمان همیشه یکی از نقاط التهاب زا بوده است و در مسایل سیاسی داخلی هم هر جا مردم احساس همدلی و همبستگی و اعتماد به مسئولان داشتند در اقتصاد متجلی شد و بر عکس آن هم صادق است.»

معاون اقتصادی رییس جمهوری اعتراضات سپرده  گذاران موسسات منحل شده و شایعه ورشکستگی بانک ها را یکی دیگر از دلایل نگرانی مردم از نظام بانکی و در نهایت پدیدار شدن مشکلات اقتصادی عنوان کرد و افزود:  زمانی که اعتبار بانکی زیر سوال برود نتیجه این می‌شود که مردم نگران سپرده‌های خود می‌شوند و تلاطماتی ایجاد می‌شود که آثار آن در جا‌های دیگر اقتصاد بروز و تورم ایجاد می‌کند. 

وی با اشاره به اینکه کارکرد ارز برای مبادلات خارجی است، اضافه کرد: «اگر به پول ملی بی اعتمادی ایجاد شود افراد سعی می‌کنند به چیزی به جز پول برای حفظ ارزش نقدینگی مراجعه می‌کنند در نتیجه تقاضای غیرتجاری برای ارز و سکه شکل می‌گیرد و در این صورت هیچ اقتصادی نمی‌تواند از پس این تقاضای اضافی بر بیاید.»

نهاوندیان گفت: «بر اساس محاسبات، تراز ارزی کشور مثبت است یعنی مجموع درآمد ارزی کشور از نیاز ارزی واردات کالا و خرید خدمات از خارج بسیار بیشتر است.»

وی با تاکید بر اینکه مجموع منابع ارزی از مصارف ارزی کشور بسیار بیشتر است، افزود: «حدود ۴۵ تا ۵۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی و حدود ۵۰ میلیارد دلار در آمد ناشی از صدور نفت داریم، در حالی که کل واردات ما حدود ۵۰ تا ۵۵ میلیارد دلار است و با احتساب خدمات مورد نیاز خارجی هم مازاد ارز داریم.» نهاوندیان با بیان اینکه تقاضای ارزی غیرتجاری، تعادل را بر هم می‌زند، اضافه کرد: «همه فعالان اقتصادی و مردم با رفتار خود تعادل یا عدم تعادل را در اقتصاد ایجاد می‌کنند.»

 
   اطمینان دهی از عدم گرانی 

کالاهای اساسی

معاون اقتصادی رییس جمهوری در بخش دیگری از صحبت های خود به برنامه های دولت برای ساماندهی اقتصاد اشاره کرد و گفت: «دولت در حال مدیریت اقتصاد کشور است و متناسب با شرایط باید تصمیم مناسب و به هنگام گرفت و همزمان باید جهت گیری و اصول را در اقتصاد حفظ کرد.» نهاوندیان افزود: «اکنون بیشترین اولویت دولت این است که در کالا‌های اساسی مورد استفاده مردم اطمینان حاصل کنیم که افزایش قیمت نخواهند داشت بنابراین تصمیم گرفته شد که ارز کالا‌های اساسی بر اساس نرخ رسمی دولت قیمت گذاری شود.»

وی اضافه کرد: «وزارت صمت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف شدند از لحظه‌ای که ارز به نرخ رسمی در اختیار وارد کننده قرار می‌گیرد آن را نظارت کند تا بر این اساس، قیمت گذاری و کالا عرضه و توزیع شود.»

معاون اقتصادی رئیس جمهور گفت: «تا زمانی که تصمیم برای افزایش درآمد افراد کم درآمد جامعه گرفته نشده باشد نظارت کامل بر توزیع کالاهای اساسی وجود دارد .» وی افزود : «دستگاه های مسئول از ابتدا تا انتها بر تهیه و توزیع 19 قلم کالا برای حمایت از افراد کم درآمد نظارت می کنند .» نهاوندیان گفت : «جهت گیری باید در زمینه اقتصاد گذر از دوره التهاب و رسیدن به تعادل در بازار باشد همانطور که در سه چهار سال اخیر آن را تجربه کرده ایم .»

معاون رییس جمهور افزود : «برای توزیع کالاهای وارداتی که ارز 4200 تومانی به آن اختصاص یافته است می توان از شبکه های کالارسانی مانند فروشگاه های زنجیره ای برای نظارت بیشتر استفاده کرد اما درباره ارز صادراتی آنچه که در بازار غیررسمی انجام می شود ممکن است ارز آن در قالب سیاست های دولت استفاده نشود .» نهاوندیان گفت : «در صادرات رسمی که با اظهار صادرکننده و نظارت دستگاه های ذیربط همراه است امکان تخطی از سیاست های ارزی دولت وجود ندارد .»

وی افزود : «قاچاق مربوط به کالاهایی است که مانند موبایل و لوازم خانگی کم حجم و با ارزش بالا باشند اما صادرات قاچاق گندم یا کالاهای اساسی با حجم بالا بسیار دشوار است .» نهاوندیان گفت : «کشورهای دیگر نیز درباره کالاهای اساسی حساس هستند و هر گونه ورود و خروج آن را کنترل می کنند. »

وی با بیان اینکه در کالاهای اساسی نگرانی برای قاچاق وجود ندارد افزود : «متاسفانه با التهاباتی که در بازار ایجاد شد از دستاورد بزرگ پایین بودن نرخ تورم در چهار سال گذشته فاصله گرفته ایم و اگر عزم مردم این باشد که به کاهش تورم کمک کنند تورم مهار می شود اما اگر همه برای کالاها رقابت کنند تورم افزایش خواهد یافت .»

نهاوندیان در بخش دیگری از صحبت های خود به اصلاحات بسته جدید ارزی اشاره کرد و گفت: «این کار باید زودتر انجام می شد البته در بسته نخست ارزی نیز ارز صادرکنندگان با آزادی عمل در اختیار وارد کنندگان قرار می گرفت و امکان مبادله آزاد بین صادر کننده و وارد کننده انجام می شد.» وی افزود: «اگر این موضوع اجرایی و اطلاع رسانی کامل می شد قیمت های غیرواقعی برای ارز شکل نمی گرفت.» معاون رئیس جمهور گفت: «اطلاع رسانی درباره بسته ارزی جدید نیز باید کامل شود و صرافی ها متعهد شده اند برای انواع خدمات، ارز مورد نیاز را تامین کنند.» نهاوندیان افزود: «نرخی که برای ارز در صرافی ها معامله می شود با نرخ سامانه نیما یکی دو درصد اختلاف دارد.» وی با بیان اینکه در چند روز آینده روند کاهشی معقول قیمت ارز به سمت بازار متعادل ادامه می یابد گفت: «سامانه معاملات ارزی نرخ ارز را مشخص می کند و اکنون بیش از 30 خدمت ارزی ارائه می شود.» نهاوندیان افزود: «اگر مردم حس کنند نرخ ارز افزایش نمی یابد تقاضا در این زمینه به عرضه تبدیل می شود و قیمت ها پایین می آید .» معاون رییس جمهوری در بخش پایانی  صحبت های خود گفت: «اقتصاد کشور فراز و نشیب های بسیار سخت تر از این را داشته است و باید نگاه واقع بینانه امیدوارانه به مسائل داشته باشیم.»