امتیاز مثبت
۰
قفل وام ازدواج چگونه باز می‌شود؟
يکشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۴۱
کد مطلب: 319220
 
نمایندگان مجلس روز گذشته در جریان بررسی لایحه بودجه سال آینده، رقم وام قرض‌الحسنه ازدواج را برای هر کدام از زوجین، 10 میلیون تومان تعیین کردند تا بحث‌های چند روز گذشته در مورد افزایش رقم وام ازدواج حداقل تا یک سال آینده مختومه شود. البته مشکل پرداخت وام‌های قرض‌الحسنه حمایتی به جوانان تنها به وام ازدواج ختم نمی‌شود و مشکل وام ازدواج هم صرفا رقم پایین آن نیست. وام ازدواج سال‌های متمادی 3 میلیون تومان برای هر یک از زوجین بود تا اینکه سال گذشته مجلس این رقم را حدود 3 برابر افزایش داد. مقاومت‌های بانک‌ها البته اجرایی شدن این مصوبه را چند ماه به تعویق انداخت اما بالاخره پرداخت وام 10 میلیون تومانی ازدواج در بانک‌ها آغاز شد، ولی با روندی آهسته که حالا مشکل انباشت متقاضیان را به همراه داشته است.
قفل وام ازدواج چگونه باز می‌شود؟
 
اقتصاد ایران آنلاین- بانک‌ها اعتقاد دارند، منابع کافی برای پرداخت این رقم وام ازدواج را در اختیار ندارند، اما منتقدان این توجیه بانک‌ها را قابل قبول نمی‌دانند و با اشاره به قدرت خرید پایین این میزان تسهیلات، بر این باورند هم میزان وام ازدواج باید افزایش یابد و هم برای حمایت از جوانان باید تسهیلات ارزان قیمت دیگری هم طراحی شود.  سامانه وام ازدواج سال ۱۳۸۸ راه‌اندازی شد و در آن زمان بانک‌های دولتی از جمله ملی، صادرات، سپه، رفاه، کشاورزی و مسکن در این سامانه حضور داشتند. مبلغ پرداختی برای تسهیلات ازدواج از 2 میلیون و 500 هزار  تومان به ازای هر زوج شروع و در ادامه به سه میلیون تومان برای عموم زوجین و پنج میلیون تومان برای زوج‌های با شرایط خاص رسید. با وجود اینکه در آن زمان بانک‌های خصوصی بر اساس قانون از پرداخت وام ازدواج به عنوان یک وام قر‌ض‌الحسنه تکلیفی معاف بودند و خبری از آنها در این سامانه نبود اما سرعت وام‌د‌هی بالا بود و در برهه‌ای از زمان فاصله بین ثبت نام تا دریافت وام برای زوج‌های جوان کم‌تر از یک ماه بود. اما در ادامه از اواخر سال 1391 تمایل بانک‌ها برای پرداخت این وام به عنوان یکی از معدود طرح‌های مالی حمایتی از ازدواج جوانان کاهش یافت و با وجود اینکه مبلغ وام همچنان همان سه میلیون تومان به ازای هر نفر  بود، صف پرداخت طولانی شد تا اینکه در سال 93 فاصله بین درخواست تا دریافت وام به بیش از یک سال افزایش یافت و بسیاری از زوج‌هایی که سال 93 ثبت نام کرده‌ بودند اواسط سال 94 تازه موفق به دریافت وام شدند. از اواخر سال 92 برخی بانک‌های خصوصی هم به این سامانه پیوستند اما سرعت وام‌دهی همچنان پایین باقی مانده است. در جریان رسیدگی به لایحه بودجه سال آینده، روز گذشته نمایندگان مجلس بانک‌ها را موظف کردند پرداخت وام قرض‌الحسنه ازدواج را در اولویت خود قرار دهند. نمایندگان جریان بررسی بخش هزینه‌ای لایحه بودجه سال 96 کل کشور، با 145 رای موافق، 6 رای مخالف، 4 رای ممتنع از مجموع 196 نماینده حاضر در صحن علنی پارلمان، بند (د) تبصره این لایحه را تصویب کردند. براساس بند (د) تبصره 17 این لایحه و  به‌ منظور حمایت از ازدواج جوانان، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف شد، کلیه بانک‌ها و مؤسسات اعتباری کشور را ملزم کند به اندازه سهم خود از مجموع کلیه منابع در اختیار پس‌انداز، جاری و سپرده قرض‌الحسنه بانک‌ها در‌پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه مشارکت کرده و تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج را در اولویت نخست پرداخت قرار دهد.

 
  انباشت متقاضیان و سرعت وام دهی پایین

با وجود مصوبه مجلس اما به نظر می‌رسد قفل وام ازدواج به عنوان تنها تسهیلات حمایتی از جوانان در نظام بانکی به این سادگی  باز نمی‌شود، براساس آخرین آماری که رییس کل بانک مرکزی در مجمع سالیانه بانک مرکزی هفته گذشته اعلام کرد، در یازده ماه ابتدایی امسال 893 فقره وام ازدواج پرداخت شده است، هر چند با توجه به افزایش مبلغ وام در سال 95 این میزان تسهیلات از نظر ریالی 246 درصد رشد کرده، اما مشکل این است که هنوز تعداد بالایی از متقاضیان پشت صف دریافت وام باقی مانده‌اند. هدفگذاری برای پرداخت وام ازواج در سال 95 یک میلیون و 200 هزار فقره بود، با توجه به اینکه در ماه پایانی سال معمولا سرعت وام دهی بانک‌ها به شدت کاهش پیدا می‌کند، به نظر می‌رسد در پایان سال حدود 300 هزار فقره کم‌تر از هدفگذاری اولیه وام ازدواج پرداخت خواهد شد. این در حالی است که حدود یک میلیون و 500 هزار نفر متقاضی دریافت این تسهیلات هستند و قاعدتا بیش از یک میلیون نفر هم در سال آینده به آن اضافه می‌شود. با این حساب انباشت متقاضیان وام از امسال در سال آینده، به اضافه متقاضیان جدید، صف وام ازدواج را طولانی‌تر خواهد کرد. کارشناسان بر این باورند برای عبور از این مشکل باید منابع ویژه‌ای برای پرداخت وام ازدواج اختصاص یابد. تکیه بر روش‌های سابق باعث خواهد شد هر سال صف متقاضیان وام ازدواج طولانی‌تر شود. رفع مشکل جوانان برای ازدواج به باور کارشناسان اجتماعی مسئله‌ای نیست که بتوان به راحتی و با توجیه‌های اقتصادی و نبود منابع در‌بانک‌ها از کنار آن گذشت. البته بانک‌های خصوصی با مشکلاتی در زمینه تامین منابع مواجه‌اند، بنابراین برای باز شدن قفل وام ازدواج باید به سمت ارایه ردیف‌ بودجه‌ای مشخص رفت.

 
  کاهش قدرت خرید وام

یکی دیگر از  مشکلات این تنها تسهیلات حمایتی از جوانان، قدرت خرید پایین آن است. هر چند سال گذشته رقم این وام 3 برابر شده است، اما به باور کارشناسان ثابت ماندن رقم این وام روی سه میلیون تومان برای سال‌های متمادی باعث شده که قدرت خرید آن به شدت کاهش یابد، تاجایی که افزایش 3 برابری هم در جبران این کاهش قدرت خرید چندان ملموس نباشد. در حال حاضر قدرت خرید 10 میلیون تومان خصوصا در شهر‌های بزرگ برای شروع یک زندگی چیزی حدود 5 درصد نیاز حداقلی است. بنابراین به باور کارشناسان یکی دیگر از گرفتاری‌های این مسئله هم رقم پایین آن است که راهکار باز شدن این قفل هم باز از طراحی یک خط اعتباری ویژه می‌گذرد. باید دید بانک مرکزی برای سال آینده برنامه خاصی برای سرعت بخشیدن به‌پرداخت این وام خواهد داشت یا همچنان در بر همان پاشنه قبلی خواهد چرخید. اگر گزینه دوم را در سال آینده شاهد باشیم به باور کارشناسان در سال 1397 میزان انباشت متقاضیان به اضافه متقاضیان جدید، می‌تواند این مسئله را به یک بحران تبدیل کند.