امتیاز مثبت
۰
شیر نفت را به هر قیمتی باز نکنیم
سعیده زمانی‪
جمعه ۱۹ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۱۰
کد مطلب: 313226
 
خام فروشی نفت طی سال‌های گذشته آفتی است که بسیاری از دولت‌ها را درگیر خود کرده است و تنها راه رهایی از این آفت توجه به این است که پول حاصل از فروش نفت صرف چه اموری می شود؟ تجربه درآمدهای بی‌سابقه 800 میلیارد دلاری نفتی در دولت نهم و دهم و واردات زیپ، سنگ‌پا، ناخن، چوب اره و الاغ در ازای آن، تجربه‌ ناخوشایند مردم ایران برای تاراج پول بی‌زبان نفت است که به جای تکنولوژی در سال‌های دولت مهرورزی وارد شد.
 کاهش قیمت نفت از بشکه‌ای 110 به 40 دلار بیش از 3 سال است که اد امه‌دار شده و محمد بارکیندو، دبیر کل جدید نیجریه‌ای اوپک به فکر راه‌حلی برای برون رفت از این مشکل راهی تهران شده است. شاهزاده بن سلمان، پادشاه عربستان نیز تور اسیایی خود را شروع کرده و به دنبال شریکی مورد اعتماد در چین و ژاپن برای توسعه همکاری‌های نفتی می‌گردد. زنگه، وزیر نفت به دنبال بازپس‌گیری سهم ایران از بازارهای جهانی است و می‌گوید تا رسیدن سهم ایران به قبل از تحریم‌ها علاقه‌ای به متوقف کردن صادرات نفت ایران ندارد.

اما برخی از اظهارات معاونان وی نشان می‌دهد که ایران تا حدودی از موضع قبلی خود کوتاه آمده است. معاونان وزیر نفت اعلام کرده‌اند که ایران به دنبال همکاری برای ساماندهی به بازار نفت است اما این موضوع اقتصادی به دلیل پیوند خوردن با مسائل سیاسی از حساسیت ویژه‌ای برخوردار شده است. این‌ها مقدمه‌ای از وضعیت این‌ روزهای ساختمان پر رفت و آمد خیابان طالقانی است. ساختمانی که این روزها به اتاق فکر بزرگترین وزارتخانه درآمدزای کشور تبدیل شده است. اما آیا تصمیمات درستی از این اتاق گرفته می‌شود یا خیر؟

برای پاسخ به این سوال ذکر دو نکته ضروری به نظر می رسد. اول موقعیت استراتژیک ایران و شرایط بازگشت‌پذیری تحریم‌ها که از طرفی کار را برای وزیر نفت ایران سخت کرده است و از طرف دیگر منابع پایان یافتنی نفت است که همواره یکی از نگرانی‌های دلسوزان آینده اقتصاد کشور است. برای درک این موضوع کافی است که بدانیم منابع نفتی ایران بدون اکتشاف تنها تا 70 سال دیگر وجود دارد و پس از آن دیگر هیچ. اما این تنها روی سکه افزایش فروش نفت ایران نیست.

وزارت نفت اکنون به دنبال شرایطی برای افزایش قدرت ایران در منطقه با بازپس‌گیری سهم نفت است. بیژن زنگنه بارها به این موضوع تاکید داشته که این روش یکی از از راه‌های حفظ قدرت ایران در منطقه است که موجب می‌شود برگشت‌پذیری تحریم‌ها را کاهش دهد. اگرچه به نظر می‌رسد که این گفته نیز دور از واقعیت نباشد؛ چرا که تجربه تحریم روسیه و وابستگی کشورهای دیگر به منابع گازی این کشور موجب شد که بسیاری از کشورها با تحریم این کشور مخالفت کنند. اما آنچه که در این زمینه واضح است توجه به این مساله است که اگرچه فروش نفت و افزایش صادرات نفت ایران در شرایط کنونی یکی از سیاست‌های ضروری برای افزایش تعامل و چانه‌زنی با کشورهای دارای منافع مشترک با ایران است اما فروش نفت و باز کردن شیر نفت ایران به هر قیمتی و به بهانه بازپس گیری از سهم بازار اقدامی قابل تامل است که لزوم توجه بیشتر را می‌طلبد. وجود نفت در کشورهای نفت‌خیزی همچون ایران همانند چاقویی می‌تواند عمل کند که هم آن را می تواند در مسیر درست و هم نادرست قرار دهد.

خام فروشی نفت طی سال‌های گذشته آفتی است که بسیاری از دولت‌ها را درگیر خود کرده است و تنها راه رهایی از این آفت توجه به این است که پول حاصل از فروش نفت صرف چه اموری می شود؟ تجربه درآمدهای بی‌سابقه 800 میلیارد دلاری نفتی در دولت نهم و دهم و واردات زیپ، سنگ‌پا، ناخن، چوب اره و الاغ در ازای آن، تجربه‌ ناخوشایند مردم ایران برای تاراج پول بی‌زبان نفت است که به جای تکنولوژی در سال‌های دولت مهرورزی وارد شد.  اگرچه طبق برنامه چهارم توسعه قرار بود که تا پایان سال 1388 وابستگی به درآمدهای نفتی قطع شود که تا کنون نشده است اما در شرایط کنونی آنچه باید به آن توجه شود استفاده درست از منابع پایان یافتنی نفت است. کودکان امروز و آیندگان بیش از هر زمان چشم‌انتظار تصمیمات مهم و حیاتی در با اهمیت‌ترین وزارتخانه کشور هستند.