امتیاز مثبت
۰
اقدامات جدید برای ساماندهی بازار کالاهای اساسی
دوشنبه ۲۰ اسفند ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۰۵
کد مطلب: 342720
 
ناهمخوانی عرضه و تقاضای کالاهای اساسی در چند ماه گذشته افزایش نامتعارف قیمت آنها و کمبود برخی اقلام را در پی داشته است. بخشی از این مشکل به دلیل افزایش صادرات و بخشی دیگر به گفته کارشناسان ناشی از سیاست غلط اختصاص ارز 4200 تومانی برای واردات کالاهای اساسی و کمبود نظارت بر نحوه توزیع آنها بوده که در نهایت نفعی برای مصرف کننده نداشته است. در این شرایط در روزهای اخیر خبرها از اصلاح این رویه حکایت دارد. روز گذشته گمرک خروج کالاهای اساسی از کشور در قالب رویه‌های مسافری و تجاری را ممنوع اعلام کرد. از سویی دیگر با تصویب کوپنی شدن کالاهای اساسی در مجلس در روزهای اخیر تغییر در شیوه پرداخت ارز یارانه ای برای واردات کالاهای اساسی نیز در دستور کار دولت قرار گرفته است و اگرچه هنوز جزییات مشخصی از آن و اینکه این رویه به صورت پرداخت نقدی یا کوپنی خواهد بود اعلام نشده اما در مجموع این اقدامات می تواند منجر به ساماندهی بازار کالاهای اساسی شود.
اقدامات جدید برای ساماندهی بازار کالاهای اساسی
 
افزایش قیمت ارز افزایش صادرات را در پی خواهد داشت و بر این اساس در چند ماه گذشته به دلیل گرانی نرخ دلار شاهد افزایش تقاضا برای صادرات بودیم. این رویه اگرچه منجر به افزایش صادرات غیرنفتی شده و برای کشور ارزآوری خواهد داشت، اما در خصوص کالاهای اساسی به خصوص در شرایط محدودیت واردات، چالش هایی ایجاد می کند که در نهایت منجر به کمبود عرضه می شود. از سویی دیگر در چند ماه گذشته گزارش هایی از قاچاق کالاهایی که با ارز دولتی وارد شده بود اعلام شده است که به نوعی هدررفت منابع یارانه ای خواهد بود.  



در این شرایط روز گذشته گمرک به تمامی  گمرکات اجرایی تاکید کرد که از خروج کالاهای اساسی در قالب رویه‌های مسافری و تجاری جلوگیری شود. در این اطلاعیه آمده: پیرو محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های ابلاغ شده از سوی ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز در خصوص احتمال خروج غیر قانونی کالاهای اساسی از جمله روغن خوراکی، گمرک جمهوری اسلامی به گمرکات اجرایی تاکید کرده که دستورالعمل‌های مربوط به ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های صادراتی در رویه‌های مسافری و تجاری با دقت بیشتری اعمال شود. همچنین گمرکات مرزی از خروج کالاهای اساسی در قالب اظهار خلاف واقع یا در قالب کالاهای صادراتی دیگر موظف هستند جلوگیری کنند. طبق اعلام گمرک، صادرات عین کالاهای وارداتی گروه یک کالایی و کالاهای وارداتی از محل ارز نیمایی بر اساس فهرست گروه‌های کالایی ممنوع است.


   بازنگری در نحوه توزیع  کالاهای اساسی

توزیع کالاهای اساسی با ارز یارانه ای با انتقادات مجلس همراه بوده است و بر این اساس کوپنی شدن این کالاها در مجلس تصویب شده است. بر این اساس دولت مکلف شده تا در سال 98 مابه التفاوت ریالی 14 میلیارد دلار از منابع حاصل از صدور نفت سهم خود را به شیوه کالابرگ الکترونیکی صرف حمایت از معیشت مردم و تولید کند. در این شرایط اگرچه هنوز نظر مشخصی از سوی دولت در این زمینه اعلام نشده است اما مجموع اظهارات نشان دهنده بازنگری در نحوه توزیع ارزهای دولتی است.عبدالناصر همتی، رییس کل بانک مرکزی در یادداشت اینستاگرامی اخیر خود با اشاره به آسیب‌های ارز 4200 تومانی نوشت: «تشدید تحریم‌ها، بیشترین تأثیر منفی را بر اقشار کم درآمد و آسیب پذیر جامعه دارد. لذا، طبیعی است که مهم‌ترین بحث‌های دولت و بانک مرکزی بر نحوه تأمین کالاهای اساسی و داروهای مورد نیاز مردم متمرکز شود. موانع و اشکالات سیستم توزیع موجب شده که علیرغم تأثیر اولیه ارز 4200 تومانی کالاهای اساسی در کنترل تأثیر شوک طرف عرضه، معایب آن به تدریج آشکار گشته و با افزایش قیمت آنها در بازار، ضمن ایجاد رانت، موجب افزایش سطح عمومی قیمت‌ها شده است. در واقع اختصاص ارز ترجیحی به کالاهای اساسی به علت طبیعت بازار در اقتصاد و ضعف سیستم توزیع و نظارت، نتوانسته در میان مدت از افزایش قیمت آنها جلوگیری کند و لذا به تدریج در بیشتر موارد یارانه از مصرف کننده فاصله گرفته و نصیب واسطه‌ها شده است. بانک مرکزی، با جدیت دنبال آسیب شناسی این موضوع بوده و با ارائه گزارشات لازم، پیگیر موضوع است. دولت نیز مسئله را در دستور کار خود دارد و طبعاً تصمیم مناسب را در این خصوص اتخاذ خواهد کرد.» این اظهارات همتی احتمال اصلاح رویه اختصاص ارز دولتی برای تامین کالاهای اساسی را افزایش داده است. 


محمد شریعتمداری، وزیر تعاون نیز روز گذشته در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه "برای سال آینده یارانه نقدی را در دستور کار قرار می‌دهید یا کالابرگ الکترونیکی؟" گفت: «این موضوع باید بررسی شود و قطعاً باید به‌دنبال راه‌حل‌های جدیدی برای دسترسی مطلوب‌تر گروه‌های هدف باشیم و کالا‌ها باید به‌صورت هدفمند از طریق شبکه‌های مجاز در اختیار گروه‌های هدف قرار گیرد.» سعید ممبینی، رییس اتاق اصناف هم با اشاره به تاکیدات رییس جمهوری و معاون اول وی برای حفظ ارز دولتی کالاهای اساسی معتقد است: با توجه به این اظهارات، اختصاص ارز ارزان قیمت برای کالاهای اساسی ادامه خواهد یافت. رییس اتاق اصناف ایران گفت: «بنابراین با توجه به ادامه دار بودن اختصاص ارز دولتی به کالاهای اساسی هیچ نگرانی درخصوص افزایش قیمت کالاهای اساسی در سال آینده وجود ندارد و پیش بینی می‌کنیم کالاهای اساسی در سال آینده ثبات نسبی داشته باشد.»


منبع: روزنامه حمایت