امتیاز مثبت
۰
به جای حذف مقصر، زمینه‌های ایجاد فساد را از بین ببریم
هوشنگ ماهرویان/ پژوهشگر سیاسی و جامعه شناس
شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۵۲
کد مطلب: 340074
 
به جای حذف مقصر، زمینه‌های ایجاد فساد را از بین ببریم
 
 اظهارات محمد جواد ظریف در خصوص واقعیتی به نام پولشویی در ایران و لزوم مبارزه با آن از طریق اجرای قوانین داخلی و خارجی با انتقاد تند مخالفان پیوستن به FATF رو به رو شده و در روزهای گذشته حملات شدیدی علیه وزیر امور خارجه کشورمان در رسانه ها شاهد بودیم. این اظهارات اگرچه به مذاق عده ای خوش نمی آید اما واقعیت انکار ناپذیر در تمامی اقتصاد های نفتی دنیاست. در واقع، شرایط اقتصاد نفتی و دولتی، زمینه های رانت را افزایش می دهد و این فضا به خصوص در شرایط تحریم که نقل و انتقالات مالی از شرایط معمول خارج می شود، زمینه برای فساد و رانت را تشدید می کند.
 
 طرفداران پیوستن به کنوانسیون FATF که با هدف مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم راه اندازی شده معتقدند این مساله زمینه را برای شفافیت اقتصاد کشورمان فراهم می کند و از بسته شدن راه های  نقل و انتقال ارزی باقیمانده در شرایط تحریم جلوگیری می کند و این واقعیتی انکارناپذیر است. در نظام غیر شفاف که در آن امکان پولشویی فراهم می شود مبدا و مقصد پول مشخص نیست و این مساله، زمینه را برای رشد امثال بابک زنجانی را فراهم می کند.  در حال حاضر شاهد این مساله در اقتصاد کشورمان هستیم و صرف انکار آن نمی توانیم واقعیت ها را نادیده بگیریم. ساخت ویلاهای میلیاردی و عدم استفاده از آن،  درآمدهای یک شبه، وام‌های بی بهره و نامحدود،  خارج کردن پول از بانک ها با هدف سفته بازی همه و همه  از نشانه های سیستم غیرشفاف مالی و مصداقی از پولشویی است و مواردی از این دست به وفور قابل مشاهده است.
 
 در چنین شرایطی، اصرار بر عدم اجرای استانداردهای جهانی و سیاسی کردن پیوستن به کنوانسیون های جهانی از جمله FATF و از همه مهمتر حمایت از اقتصاد غیرشفاف، آثار مخربی بر اقتصاد کشور خواهد گذاشت. در دور قبلی تحریم ها زمانی که آقای احمدی نژاد تحریم ها را کاغذ پاره خواند، شاهد بودیم که چگونه بخش زیادی از درآمدهای کشور به دست واسطه هایی همچون زنجانی از بین رفت.
 
 در دور جدید تحریم ها نیز همین وضعیت حاکم است و ضروری است تا با ایجاد شفافیت در اقتصاد، زمینه های اتهام زنی به کشورمان را از بین ببریم.
 
دنیای امروز یک دهکده کوچک است و توسعه هر کشوری در گرو تعامل صحیح با جهان و پذیرفتن ضوابط جهانی است. افرادی که این قاعده مهم را فراموش می کنند  درک درستی از واقعیت اقتصاد ندارند و همه چیز را با نگاه سیاسی می بینند.  اگر بخواهیم مبارزه با فساد را از حالت شعاری به عمل تبدیل کنیم، راهی جز از بین بردن زمینه های فساد نداریم.
 
نمی توان در کشوری زمینه برای فساد را فراهم کرد و پس از آن با برخوردهای پلیسی به دنبال ساماندهی اقتصاد و مبارزه با فساد و رانت بود. نوسانات قیمت دلار اگرچه با برخوردهای قهری و دستگیری دلالان و حتی اعدام آنها به مدت کوتاهی مهار می شود اما راه مبارزه جدی با فساد از بین بردن ریشه های شکل گیری آن و اصلاح زیرساخت هاست که بخشی از آن در گرو اجرای صحیح قوانین داخلی و بخشی دیگر در گرو همگام شدن با استانداردهای جهانی است.
 
مقابله با فساد و برخورد با آن در شرایطی که پولشویی انکار می شود و تلاشی در زمینه حذف دلایل ایجاد فساد نمی شود به معنای سُرنا را از سر گشادش زدن است، یعنی از سویی زمینه را برای فساد فراهم می کنیم و از سویی دیگر برای مقابله با آن واکنش قهری می کنیم. در این شرایط آنچه ضروری است حمایت از دیدگاه افرادی همچون آقای ظریف و هر شخص دیگری است که اصلاح شرایط موجود را فدای منافع خود نمی کند.