امتیاز مثبت
۰
کارشناسان مزایا و معایب تغییر نرخ سود بانکی را بررسی کردند
زمزمه‌های افزایش نرخ سود بانکی
شنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۲:۱۸
کد مطلب: 337035
 
همزمان با اعلام بسته جدید ارزی، بانکها نیز رقابتی را با بازار ارز برای جذب منابع آغاز کرده‌اند و حتی پای سودهای 23 درصدی هم به نظام بانکی دوباره باز شده است و به نظر می رسد نظام بانکی کمر همت برای جذب نقدینگی های سرگردان در بانک ها بسته است. خبرها از منابع رسمی حاکی از این است که تغییراتی در خصوص نرخ سود بانکی در راه است. رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرده که در رابطه با سود و اضافه برداشت با بانکها به زودی صحبت خواهد کرد. در رابطه با تغییرات نرخ سود بانکی اظهارنظرهای مختلفی وجود دارد. برخی کارشناسان مهمترین دلیل نوسانات یک سال گذشته بازار ارز را مرتبط با کاهش نرخ سود سپرده های بانکی در مرداد ماه سال گذشته می دانند و معتقدند با توجه به سررسید شدن ۸۵۰ هزار میلیارد تومان سپرده بلندمدت ضروری است تا برای جلوگیری از تکراربی برنامگی برای جذب نقدینگی ها، سود بانکی افزایش پیدا کند. در مقابل برخی دیگر از کارشناسان نظری متفاوت دارند و معقتدند افزایش نرخ سود بانکی اگرچه شاید در کوتاه مدت باعث جذب نقدینگی شود؛ اما در بلند مدت باعث افزایش مجدد نقدینگی و در نهایت نابسامانی بازارها می شود.
زمزمه‌های افزایش نرخ سود بانکی
 
سعیده زمانی- اقتصاد ایران آنلاین: بررسی‌های منابع رسمی  حکایت از آن دارد که در فصل اول سال ۹۷، حدود ۴.۵ هزار میلیارد تومان از حجم سپرده‌های بلندمدت در نظام بانکی کاسته شده است و در پایان خرداد سال جاری هم، حجم سپرده‌های بلندمدت به رقم حدود ۸۳۵.۹ هزار میلیارد تومان رسیده است. بنابراین نظام بانکی امیدوار است که بتواند بخشی از سپرده‌ها را جذب کند. گزارش منابع رسمی  از شعب بانکی نشان می‌دهد که برخی بانکها به مشتریان خاص خود، حتی نرخ‌های سود بالای ۲۲ درصد را هم پیشنهاد می‌دهند. در بهترین حالت، برای نرخ‌های سود بانکی در سپرده‌های با رقم چندصد میلیونی، نرخ بین ۲۰ تا ۲۳ درصد و در بدترین حالت برای سپرده‌های صدهزار تومانی تا چند ده میلیونی، نرخ سود ۱۸ درصد در نظر گرفته شده است که البته در قالب گواهی سپرده بانکی با مجوز بانک‌مرکزی از سوی برخی بانکها عرضه می  شود.
 
   بانک مرکزی  روی بازار ارز تمرکز کند
«افزایش نرخ سود بانکی بازگشت به عقب است.» این جمله ای است که بسیاری از کارشناسان نهادگرای اقتصاد به آن اتفاق نظر دارند و معتقدند مهمترین ریشه چالش های فعلی تولید در بالا بودن نرخ سود بانکی بوده است. راهکار آنها در شرایط فعلی حمایت از تولید و جذب سرمایه های سرگردان برای روانه شدن نقدینگی ها به تولید است. البته به گفته آنها این کار به منزله جراحی برای اقتصاد کشور است که همت همگانی را طلب می کند.  یک اقتصاددان با بیان اینکه بانک مرکزی نمی‌تواند با دستکاری نرخ سود بانکی نقدینگی را کنترل کند، به این نهاد توصیه کرد که تمام تمرکز خود را روی کنترل بازار ارز بگذارد. آلبرت بغزیان، عضو هیات علمی دانشگاه تهران با بیان این‌که آنچه که اتفاق نیفتاده، در واقع عرضه ارز از سوی پتروشیمی‌ها به بازار بوده است به ایسنا گفت: «آن‌ها نرخ ارز دولتی را نمی‌پذیرند، بنابراین ما نمی‌توانیم اسم چنین بازاری را بازار ثانویه ارز یا بازار ارز شناور مدیریت شده بگذاریم.» وی تصریح  کرد: «در بسته جدید ارزی چیزی که گم شده در واقع عرضه ارز است، چرا که تقاضا تا پیش از این هم مشخص بود و همه واردکنندگان را شامل می‌شد.» بغزیان با اشاره به دستکاری نرخ‌های سود بانکی توسط بانک مرکزی برای کنترل نقدینگی افزود: «واقعیت این است که بانک مرکزی نمی‌تواند با دستکاری نرخ‌های سود بانکی نقدینگی را کنترل کند. ما اینجا توصیه می‌کنیم که بانک مرکزی کاری به نرخ سود بانکی نداشته باشد و همه تمرکز خود را روی کنترل بازار ارز بگذارد.»
 
  جلوگیری از انتقال نقدینگی   به بازار دارایی‌ با افزایش سود 
بسیاری از کارشناسان چند برابر شدن نقدینگی و بی برنامگی برای آن را به مراتب خطرناک تر از نوسانات ارز عنوان می کنند و معقتقدند بر همین اساس راهکاری سریع تر از افزایش نرخ سود بانکی وجود ندارد.  آنها با اشاره به افزایش حجم سپرده‌های بلند مدت معتقدند با سررسید شدن این سپرده ها خطر خروج مجدد نقدینگی از بانک ها وجود دارد. نرخ سود بانکی از مرداد ماه سال گذشته برای سپرده های یکساله 15 درصد اعلام شده است و اگرچه در حال حاضر سودهایی بالاتر از این رقم پرداخت می شود؛ اما این سودها بر اساس مصوبات شورای پول و اعتبار نیست. 

کارشناسان موافق با افزایش سود بانکی بر این باورند اگرچه نرخ سود بانکی باید روندی کاهشی داشته باشد؛ اما به دلیل آنکه این مساله در زمان مناسب خود صورت نگرفته است؛ موجب انباشت زیاد نقدینگی در بانک‌ها شده، به طوری که بخش عمده نقدینگی خلق شده از سوی بانک مرکزی منجر به ایجاد تقاضا نشد، بنابراین اقتصاد ایران با بمب نقدینگی خنثی نشده روبروست. 

به گفته آنها اگر نرخ سود در طول 4 سال گذشته در زمان درست خود تعدیل می‌شد، شاید امروز نیازی به نسخه افزایش نرخ سود نبود، اما با توجه به انباشت بخش عمده نقدنیگی جدید در ترازنامه بانک‌ها و خنثی نشدن اثرات تورمی آن و با توجه به مولفه‌های ذکر شده در جملات بالا و همچنین تحولات و نوسانات بازار دارایی‌ها از جمله مسکن و ارز در 9 ماه گذشته، به این جمع بندی می‌رسیم که امروز زمان مناسبی برای حفظ نرخ سود بانکی در سطح 15 درصد نیست، چرا که در صورت عدم افزایش نرخ، به یکباره نرخ سود بخش عمده سپرده‌های بلند مدت که با نرخ 18 تا 23 درصد جذب شده‌اند، باید به 15 درصد کاهش یابد.  
کارشناسان می گویند هرچند بانک‌ها در شرایط فعلی، وضعیت مناسبی از لحاظ تعادل در درآمد و هزینه و سود و زیان ندارند و اغلب این بانک‌ها در سال‌های اخیر زیان کرده‌اند، اما به نظر می‌رسد افزایش نرخ سود بانکی در شرایط امروز، یک نیاز ضروری برای اقتصاد ایران باشد.  در این شرایط به نظر می‌رسد، سیاست‌گذار پولی برای جلوگیری از افزایش حجم زیان بانک‌ها و ایجاد تعادل در درآمد و هزینه، باید سیاست‌های جبرانی دیگری را تدوین و اجرایی کند. 

در این شرایط با توجه به نزدیک شدن به زمان اتمام دوره یکساله سپرده‌های بلند مدت در اوایل شهریور ماه باید دید بانک مرکزی چه تصمیمی برای نرخ سود سپرده های بانکی خواهد گرفت. بدون شک برنامه ریزی برای روانه شدن سرمایه های سرگردان به بخش تولید بهترین گزینه برای کاهش چالش های مهم اقتصاد کشورمان که مهمترین آن بیکاری است خواهد بود. «تامین منابع» در حال حاضر مهمترین نیاز تولید کشور است که باعث شده بسیاری از تولید کنندگان نتوانند از ظرفیت های موجود استفاده کنند.