امتیاز مثبت
۰
اختلاف مسئولان استان در باره مونوريل كرمانشاه ادامه دارد
مونوريل كرمانشاه در راه تبديل شدن به مترو
شنبه ۲۹ تير ۱۳۹۲ ساعت ۱۱:۱۴
کد مطلب: 186403
 
سید سعید حیدری طیب: پروژه مونوریل در سال های گذشته در شورای عالی ترافیک تصویب شده است، اما با توجه به مصوبه سفر مقام معظم رهبری در مورد جایگزینی مترو، این طرح باید جایگزین طرح مونوریل شود چرا که دستور ایشان فراتر از مصوبات قبلی است. اجراي خط مونوريل از طاق بستان تا ميدان آزادي قبلا به تصويب رسيده بود و ما به دليل هزينه‌هاي صورت گرفته آن را ادامه داديم و ناچارا اجراي طرح مونوريل از طاق‌بستان تا چهارراه ارشاد را پيگيري خواهيم كرد.
مونوريل كرمانشاه در راه تبديل شدن به مترو
 

اقتصاد ایران آنلاین- پروین مرادی: حكايت مونوريل كرمانشاه وارونه است و به‌جاي آنكه ابتدا همه مطالعات مربوط به انتخاب مسير، احداث سامانه حمل‌ونقل ريلي، شرايط محيطي، استعدادهاي شهري، نيازها، ضرورت‌ها، جوانب و تبعات كار سنجيده و سپس برنامه‌ريزي شود و به اجرا در آيد، ابتدا نوع سامانه انتخاب شد و به اجرا در آمد و حال در مسير اجراست كه البته تازه مشكلات طرح آشكار شده است. با توجه به شرايطي چون بافت شهری کرمانشاه با وجود میراث فرهنگی و تاریخی در مسير مونوريل، مرزی بودن و زلزله خیز بودن استان و ضرورت رعایت پدافند غیرعامل، اجراي اين پروژه چندان كارشناسانه نبوده است. داستان مونوریل کرمانشاه از زمانی دچار سردرگمي کنونی شد که در ۲۶ شهریور سال ۸۸ کمیته فنی شورای عالی ترافیک کشور با حمایت رئیس دولت دهم، به دلایلی که آنها را «تفکر مهندسی و اصلاح الگوی مصرف» اعلام كرد اجرای پروژه مونوریل را برمترو ترجیح داد تا هزینه و بودجه اجرای قطار شهری کرمانشاه را به نصف تقلیل داده باشد. 


این در حالی است که در ۲۵ اردیبهشت سال ۸۶، بر اساس مطالعات طرح جامع حمل و نقل و ترافیک شهر کرمانشاه به‌عنوان مطالعه بالادستی قطار شهری و نیز مصوبه دور اول سفرهای استانی ریاست جمهوری در سال ۸۵، خط ریلی کرمانشاه به طول ۵/۱۳ کیلومتر در شصت و هفتمین جلسه شورای عالی ترافیک بدون رجحان مونوریل به تصویب رسیده بود. بدین ترتیب، مونوریل، پس از قم برای شهر کرمانشاه به‌عنوان گزینه برتر سیستم انبوه بر حمل و نقل ریلی تعریف شد و این آغازی بود بر اما و اگرهای بسیار و چالش‌هایی که مونوریل کرمانشاه را بر سر بودن یا نبودن و ماندن یا تغییر، بر سر زبان‌های مخالف و مدافع انداخت.


تاریخچه سازمان قطارشهری کرمانشاه

مطالعات طرح جامع حمل و نقل و ترافیک شهر کرمانشاه در سال ۸۴ توسط شرکت حمل و نقل و ترافیک تهران انجام گرفت و در جلسه شصت‌و‌دوم شورای‌عالی ترافیک شهرهای کشور مورخ ۲ /۱۲ /۸۴ به تصویب رسید. پس از آن سازمان قطار شهری کرمانشاه در در ۱۵ تیر ۸۷ تاسیس شد. مطالعات فاز مقدماتی خط یک قطارشهری کرمانشاه توسط شرکت مشاور مترو انجام گرفت و کریدور خط یک از طاق‌بستان تا میدان فردوسی در مسیر طاق‌بستان، شهید شیرودي، پل ولایت، میدان آزادي، مدرس و میدان فردوسی، در جلسه شصت و هفتم شورای‌عالی ترافیک شهرهای کشور به تصویب رسید. مسير اجراي اين خط به‌صورت مونوریل به طول ۱۳ كيلومتر و دوخطه است كه شامل ۱۲ ايستگاه و دو توقفگاه و پاركينگ مي‌شود. 

برنامه اجرایی احداث این خط از اواخر سال ۱۳۹۰ و اوایل ۱۳۹۱ طی قراردادی به مبلغ اولیه ۲۱۵ میلیون یورو و مدت زمان اجرایی ۴۲‌ماه آغاز و پیش بینی شد تا سال ۱۳۹۳ اولین فاز آن به بهره‌برداری برسد. این پروژه شامل ۱۲ ایستگاه است و شمال و جنوب کریدور اصلی شهر یعنی، میدان فردوسی را به میدان طاق بستان متصل می‌کند. در طرح اولیه، قرار است با توجه به داشتن ۴ واگن با ظرفیت ۲۰۰ نفر، ۸۰۰ نفر در هر قطار جا به جا شوند ولی مونوریل کرمانشاه در افق ۱۴۰۰ شمسی می‌تواند ۱۴ هزار و ۲۰۰ نفر را جابه جا نماید و در افق ۱۴۱۰، قابلیت انتقال ۱۶هزار و ۲۰۰ مسافر در هر جهت و در هر ساعت را خواهد داشت. مونوریل یکی از راه‌ حل‌های حمل و نقل عمومی درون شهری است که در بافت های مختلف شهرسازی قابل احداث است. 

در برخی از شهرهای مهم جهان، این وسیله نقلیه با بهره‌مندی از طراحی صحیح منطبق با شهرسازی اصولی و شبکه گسترده، حجم قابل توجهی از تقاضای حمل و نقل عمومی را برآورده می‌سازد. اما در کشورهای توسعه یافته، از این وسیله نقلیه به عنوان نماد پیشرفت صنعتی هر کشور نام می برند نه یک وسیله ایمن و راحت برای حمل و نقل. آنهایی که طرفدار مونوریل هستند، اغلب شیفته ظاهر مدرن آن شده‌اند که نوید بخش دنیایی فانتزی در آینده است و آنهایی هم که مونوريل را دوست نمی‌دارند، اغلب آن را فانتزی‌تر از آن می‌دانند که بتوانند به‌عنوان یک وسیله حمل و نقل عمومی به حساب آورند. اما مونوريل سالیان سال است که در نقاط مختلف دنیا بيشتربه عنوان وسیله‌ای فانتزی در پارک‌های بازی به کار می‌رود.


ارجحیت مصوبه سفر رهبری

نماینده کرمانشاه در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به اینکه پروژه مونوریل متناسب با بافت‌، ساختار و چهره شهر کرمانشاه نیست، گفت: با اجرای پروژه مونوریل در کرمانشاه بنا به دلایل کاملا کارشناسانه مخالف هستم، چون اجرای این پروژه در کرمانشاه از نظر فنی، آلودگی محیطی، صوتی، میراث فرهنگی، پدافند غیر‌عامل و جغرافیایی با شهر کرمانشاه مغایرت دارد‌. وی تاکید کرد: مونوریل علاوه بر اینکه با فرهنگ ما به دلیل مشرف بودن قطار مونوریل بر منازل و اماکن کنار آن همخوانی ندارد، از نظر پدافند غیرعامل و مباحث تخصصی نیز پذیرفتنی نیست. «سید سعید حیدری طیب» در انتقادي شديد، با بیان اینکه اجرای مونوريل از همان ابتدا خیانت به مردم کرمانشاه بود، افزود: متاسفانه قبل از حضور نمایندگان فعلی کرمانشاه اجرای پروژه مونوريل که طرحی منسوخ شده در دنیاست به تصویب رسیده بود.
 
وی ضمن اعلام مخالفت با ادامه طرح مونوريل در محدوده میدان آزادی تا میدان فردوسی کرمانشاه، گفت: در این محدوده، طرح باید به صورت مترو به اجرا درآید اما اجرای پروژه مونوريل از طاق بستان تا میدان آزادی باید ادامه یابد، زیرا تاکنون هزینه های بسیاری برای اجرای آن صرف شده است. نماینده کرمانشاه در مجلس نهم، با یادآوری مصوبه سفر مقام معظم رهبری در مورد جایگزینی مونوریل با مترو، تاكيد کرد: در سفر مقام معظم رهبری به کرمانشاه، با توجه به مستندات مصوب شد که برای کاهش بار ترافیکی در خیابان های کرمانشاه، پروژه مترو جایگزین مونوریل شود. حیدری طیب تصریح کرد: پروژه مونوریل در سال های گذشته در شورای عالی ترافیک تصویب شده است، اما با توجه به مصوبه سفر مقام معظم رهبری در مورد جایگزینی مترو، این طرح باید جایگزین طرح مونوریل شود چرا که دستور ایشان فراتر از مصوبات قبلی است. این نماینده مجلس نهم، ادامه داد: استاندار کرمانشاه به همین منظور قول داده است که این طرح از میدان آزادی به طرف میدان فردوسی به صورت مترو اجرا شود. 


توقف مونوریل در ایستگاه چهارراه بسیج

استاندار كرمانشاه که در بدو ورود به جد پیگیر اجرای پروژه مونوریل بود اخیرا در اظهارنظری گفت: به هيچ عنوان اجازه اجراي طرح مونوريل از چهارراه بسيج به سمت ميدان فردوسي را نخواهيم داد. «حجت‌الله دمياد» در جلسه بررسي اجراي خط مونوريل افزود: اجراي خط مونوريل از طاق بستان تا ميدان آزادي قبلا به تصويب رسيده بود و ما به دليل هزينه‌هاي صورت گرفته آن را ادامه داديم و ناچارا اجراي طرح مونوريل از طاق‌بستان تا چهارراه ارشاد را پيگيري خواهيم كرد، اما به هيچ عنوان نخواهيم گذاشت كه طرح حتي تا مكان تعيين شده يعني ميدان آزادي ادامه پيدا كند و طرح را تا چهارراه بسيج متوقف خواهيم ساخت. 

وي بهترين طرح براي كرمانشاه را اجراي پروژه مترو دانست و گفت: اين خواست مردم، نمايندگان استان مجلس شوراي اسلامي و مديريت ارشد استان است. استاندار كرمانشاه تاكيد کرد: ما به دنبال اجراي خط مترو از چهارراه بسيج تا ميدان آزادي هستيم و با توجه به توافق به‌عمل آمده بين نمايندگان و مديريت اجرايي استان با قاطعيت از آن حمايت خواهيم كرد و نخواهيم گذاشت كه حقوق مردم پايمال شود. دمیاد تصريح كرد: تنها خواسته و برنامه ما براي اجراي طرح از چهارراه بسيج تا ميدان فردوسي به‌صورت مترو و تونل عميق است و اين موضوع در راستاي اجراي طرح پدافند غيرعامل نيز قلمداد مي‌شود. وی تصریح کرد: اينكه گفته شود هزينه مترو از هزينه مونوريل بيشتر است براي ما قابل قبول نيست، زيرا مترو طرحي بلندمدت و راهگشا براي حل مشكل ترافيك شهر كرمانشاه است.


عبور زیرزمینی مونوریل از مدرس

عبور مونوریل در مسیر مدرس درحالی مطرح می شود که طبق نظر کارشناسان احداث مونوریل در زیر زمین توجیه اقتصادی ندارد و انتقال این وسیله به زیر زمین نادر است. ضمن اینکه به نظر می رسد مسیر پرترددی چون میدان آزادی که محل تخلیه ترافیک کریدور میانی شهر از بلوار طاق‌بستان تا میدان فردوسی و رینگ عرضی غرب به شرق در مرکز شهر است و با ایجاد تقاطع‌هایی که اکنون احداث آنها دست کم در میدان سپاه و چهارراه مطهری ضروری قلمداد شده است در آینده نه چندان دور خود به گرهی ترافیکی بدل شود که باز کردن آن مستلزم احداث تقاطعی غیرهمسطح در این ناحیه باشد. در آن صورت آیا تداخل و مشکلی با مونوریل حال به هرشکلی که باشد، ایجاد نمی کند؟


طرح بايد توجيه اقتصادي داشته باشد

به گفته «تقی زاده» کارشناس حمل و نقل، اگر قرار است که حفاری صورت بگیرد و مونوریل به زیر زمین منتقل شود بهتر است که با کار گذاشتن ۲ ریل موازی آن‌را تبدیل به مترو کرد تا با عبور قطارهای سنگین، هم حجم جابه‌جایی مسافر به شکل چشمگیری افزایش پیدا کند و هم توجیه اقتصادی داشته باشد. رئیس شورای اسلامی شهر کرمانشاه اما با اشاره به مصوبه سال ۸۸ این شورا، تصریح کرد: در این مصوبه باتوجه به وجود بازار اصلی شهر و نیز تاریخی بودن بافت شهری در محدوده‌ی میدان آزادی تا میدان فردوسی، اجرای مونوريل در این محدوده به صورت مشروط پذیرفته شده است، به‌طوری‌که مونوريل در محدوده‌ میدان آزادی تا میدان فردوسی باید از زیرزمین حرکت کند. 

«موسوی اجاق» تصريح کرد: تکنولوژی اجرای مونوريل در زیرزمین وجود دارد و این کار تاکنون در چندین کشور دنیا نیز انجام شده است. وی در مورد انجام چگونگی این کار گفت: در فاصله‌ ۵۰۰ متری نرسیده به محل رفتن مونوريل به زیرزمین ارتفاع ستون‌ها به تدریج کم شده تا مونوريل با شیب ملایمی به درون زمین برود. رئیس شورای شهر کرمانشاه به گفته‌های اخیر استاندار در مورد پروژه‌ مونوريل اشاره و تصریح کرد: استاندار تمایل دارند اجرای پروژه‌ مونوريل از چهار راه بسیج به‌صورت مترو انجام شود که در این صورت نیز این طرح برای شهر کرمانشاه بسیار مناسب است و ما نیز از آن حمایت می‌کنیم. وی افزود: مونوريل به هر حال از میدان آزادی باید زیرزمین می‌رفت و حال که استاندار خواهان این است که از چهارراه بسیج مونوريل به زیرزمین انتقال داده شود یا خط از مونوريل به مترو تبدیل شود، بسیار عالی است. هر چند که اجرای این پروژه به صورت مترو چهار تا پنج برابر بیشتر هزینه و زمان می‌برد.


همدلی برای به سرانجام رساندن مونوریل

مدیرعامل سازمان قطار شهری کرمانشاه نیز با اشاره به اینکه مونوريل کرمانشاه از مسیر چهار راه بسیج به سمت میدان فردوسی در عمق زیر زمین اجرا می شود، گفت: سیاسی بازی در مسائلی همچون مونوريل باعث می شود همین که داریم را هم از ما بگیرند. «سعید سلیم ساسانی» با اشاره به جلسه اخیر که با حضور استاندار و مشاوران طرح برگزار شد، اظهار کرد: در این جلسه چند گزینه مختلف شامل احداث در ارتفاع، احداث مونوریل به صورت هم سطح، احداث در زیر زمین، احداث در عمق زمین و برخی گزینه های جانبی مثل تغییر مسیر از خیابان جوانشیر و مصوری بررسی شد که از بین آنها گزینه احداث در عمق زمین مورد تایید قرار گرفت. 

به گفته این مسئول قرار است مونوريل کرمانشاه بعد از تقاطع بسیج با کاهش شیب زیرگذر بشود و قبل از میدان آزادی به زیر زمین رفته باشد. مدیرعامل سازمان قطار شهری کرمانشاه با بیان اینکه ساخت قطار شهری به صورت مونوریل در ارتفاع، آسان‌تر و کم هزینه‌تر است، افزود: مدیریت ارشد استان به مسائل طولانی مدت استان از جمله پدافند غیرعامل تاکید داشتند و به علاوه باید تعریض خیابان مدرس و تداخل ترافیکی آن نیز مد نظر قرار می گرفت. سلیم ساسانی تصریح کرد: اگرچه مخالفت‌هايی برای ساخت مونوریل در عمق زمین به لحاظ افزایش هزینه‌ها وجود دارد، اما اجرای نهایی آن بستگی به تصویب آن در شورای عالی ترافیک کشور دارد که پیگیری های لازم در این باره انجام خواهد شد.


تخصيص اعتبار بايد مورد توجه قرار گيرد

به گفته این مسئول اگر توان اجرایی و اعتبارات باشد پروژه مونوریل پروژه خوبی است و می توان به آینده آن امیدوار بود، اما اگر تخصیص اعتبار به همین شیوه ادامه پیدا کند شاید بهره‌برداری آن را نبینیم. ساسانی تاکید کرد: تلاش می کنیم ابتدا ساخت مونوريل در ارتفاع و در منطقه شمالی به پایان برسد و مردم بتوانند از آن استفاده کنند و بعد اجرای آن به صورت زیرگذر و در محدوده جنوبی آغاز شود. ساسانی با اشاره به اینکه سال گذشته میانگین تخصیص‌ها در کشور ۱۱ درصد بوده است، ادامه داد: با سالی ۶ میلیارد تومان نمی توان انتظار داشت صاحب مترو شد.
 
با توجه به همه جدل‌هايي كه ميان مسئولان مختلف در استان رخ مي‌دهد گويي اين پروژه پر هزينه به نوعي روي دست آنها مانده است، از سويي تاكنون هزينه زيادي براي اين طرح شده است و از سوي ديگر امكان اجرا ندارد. همچنين راهكاري براي حل مشكل مسير كه سازمان ميراث فرهنگي معارض آن است،انديشيده نشده است؛ چرا كه از شكارگاه خسرو مي‌گذرد و به حريم اين اثر تاريخي تجاوز مي‌كند در نتيجه امكان اجراي آن در اين مسير نيست. اما سليم ساساني همه منتقدان را به ناآگاه بودن و كارشناسانه نبودن حرف‌هايشان متهم كرد، حال آنكه به نظر مي‌رسد اين دولت است كه با طرحي شتابزده در پي تحميل علاقه‌مندي خود در اجراي اين طرح نامعقول در كرمانشاه بوده است.